Okategoriserade

  • Wolność

    Walczymy w imię wolności, umieramy za wolność. A w gruncie rzeczy o co właściwie walczymy, za co umieramy? Wolność sama w sobie nie jest przecież i nie może być celem. Wolność jest tylko środkiem do celu. Do jakiego celu? W roku 80-tym walczyliśmy o wolność, w imię wolności siedzieliśmy w więzieniach, niektórzy z nas za

    Read more →

  • Spokój duszy

    Jan Lechoń „Dziennik”: Jedna z prostych recept na maksimum możliwego spokoju duszy – to nie poprawiać innych, ciągle pilnując siebie. Nie znaczy to, aby machnąć ręką na wszystko – tylko wszelkie apostolstwo, reformę zaczynać od siebie.

    Read more →

  • Stare szaty cesarza

    Znakomity bajkopisarz duński H.C. Andersen, autor tak słynnych i wspaniałych baśni jak Księżniczka na ziarnku grochu, Calineczka, Mała Syrenka, Nowe szaty cesarza, Brzydkie kaczątko, Czerwone trzewiczki, Królowa Śniegu czy Dziewczynka z zapałkami, by wymienić tylko kilka z najbardziej znanych, w niedzielę 5 maja 1867 roku bawił w Paryżu i pod tą datą zanotował – expressis

    Read more →

  • Co wiemy o tzw. konferencji w Teheranie? Zwykle niewiele. W najlepszym razie, że od 28 listopada do 1 grudnia 1943 r. Józef Stalin, Winston Churchill i Franklin Delano Roosevelt „trudzili” się tam nad podziałem przyszłych łupów, że zdecydowano o końcowych etapach wojny i powojennych losach Europy, w tym Polski. O tym, że prezydent Franklin Delano

    Read more →

  • Dobre Porty

    I płynąc z trudem wzdłuż jej brzegów, przybyliśmy do pewnego miejsca, zwanego Dobre Porty, blisko którego było miasto Lasaia. Tak o Dobrych Portach wspomina św. Paweł przy opisie podróży do Rzymu, nazwa ta występuje też w Biblii. Miejscowość leży na południowym wybrzeżu Krety, dzisiaj nosi nazwę Kali Limenes. To tylko 20 kilometrów po zygzakowatych dróżkach

    Read more →

  • Polska Jałta

    Stanisław Bułak-Bałachowicz. Urodził się w Mejsztach w północnej Wileńszczyźnie w 1883 r. Przed pierwszą wojną światową pracował jako administrator w majątku hrabiego Plater-Zyberka. W 1914 r. został zmobilizowany do 2. Lejb-Ułańskiego Kurlandzkiego Pułku armii carskiej. W walkach odznaczył się i pod koniec wojny miał już stopień rotmistrza sztabowego. Specjalizował się zwłaszcza w kawaleryjskich szarżach i

    Read more →

  • O nawracaniu

    Nowa Kaledonia jest francuskim terytorium zamorskim o statusie wspólnoty. Wyspa została odkryta przez Jamesa Cooka, ale ostatecznie skolonizowana dopiero przez Francuzów. W połowie XIX wieku dotarli tam misjonarze, którzy wypróbowaną już metodą, czyli za kilka siekier i mnóstwo paciorków, otrzymali od lokalnych władców ziemię i pozwolenie na budowę kościołów i misji. Nie zadowolili się tym,

    Read more →

  • Polskie drogi

    Polska droga na Sybir rozpoczęła się w 1767 r., prawie 260 lat temu. Za pierwszych zesłańców uznaje się biskupa krakowskiego Kajetana Sołtyka, biskupa kijowskiego Józefa Andrzeja Załuskiego, hetmana polnego koronnego Wacława Rzewuskiego i jego syna Seweryna Rzewuskiego – senatorów uwięzionych na polecenie posła rosyjskiego w Polsce Nikołaja Repnina i na pięć lat zesłanych na Kaługę.

    Read more →

  • Potomkowie Goethego

    W większości rozważań o stratach w czasie Powstania Warszawskiego podkreśla się głównie niemieckie zbrodnie na ludziach. Znacznie rzadziej wspomina się o skali rabunków, jakich w tym czasie dopuścili się Niemcy, a o ich ogromie może świadczyć fakt, że potrzebowali aż 45 tysięcy wagonów towarowych do wywiezienia skradzionych dóbr. Grabież rozpoczęła się już w trakcie Powstania.

    Read more →

  • Neuigkeitssucht

    Kto jeszcze czyta gazety, kto gromadzi wielotomowe encyklopedie, kto jeszcze korzysta z tych archaicznych, a więc i czasochłonnych sposobów zdobywania informacji o świecie? Dzisiaj świat przychodzi do nas sam, dociera nie proszony, wlewa się w nasze życie dziesiątkami różnych kanałów, czyni to coraz zuchwalej i coraz bezczelniej. I nie bronimy się już przed tą inwazją.

    Read more →

  • Zygmunt Mineyko

    Zygmunt Mineyko, postać mało znana, ale niezwykle interesująca, polski powstaniec styczniowy, oficer, naukowiec, inżynier, poliglota, honorowy obywatel Grecji, odznaczony wysokim greckim orderem zasługi – Złotym Krzyżem Orderu Jerzego. W czerwcu 1863 został ujęty przez Rosjan i skazany na śmierć za udział w powstaniu. Kary śmierci udało się uniknąć dzięki łapówkom wręczonym rosyjskim urzędnikom po sprzedaży

    Read more →

  • Martín Caparrós „Ñameryka”: Najlepszą przysługą, jak kościół rzymski wyświadczył i nadal wyświadcza wszystkim rządzącym, to przygotowanie mas do wiary w rzeczy niemożliwe, do robienia rzeczy, których inaczej robić by nie chciały, albo do nierobienia rzeczy, których przełożeni im zakazują: szkoła uległości i odrzucenia samodzielnego myślenia, za którą wszyscy rządzący – a tyrani w szczególności –

    Read more →

  • Czarna Anne Boleyn

    Film Anne Boleyn z Jodie Turner-Smith. Podstawowym warunkiem dobrej opowieści jest jej prawdopodobieństwo, czyli to coś, co pozwala nam potraktować tę opowieść poważnie, co pozwala nam w nią uwierzyć. Tymczasem Anne Boleyn w wykonaniu Jodie Turner-Smith tego warunku nie spełnia: obraz przedstawiający czarnych arystokratów, a już zwłaszcza czarnej królowej w XVI wiecznej Anglii, jest równie

    Read more →

  • Być modnym

    Bycie modnym jest postawą par excellence konformistyczną. Każdy kto dąży do tego, by być modnym dąży w istocie do tego, by upodobnić się do innych. Nie można być modnym na swój sposób. Na swój sposób można być co wyżej oryginalnym. Nie nosimy rzeczy modnych, by odróżnić się, lecz przeciwnie – by upodobnić się, by nie

    Read more →

  • Nieodkryte

    Nauka nie wymyśla żadnych nowych praw. Nauka odkrywa jedynie to, co w świecie istnieje, co zawsze w nim istniało, a czego wcześniej, z różnych powodów, nie mogliśmy dojrzeć. Ani Archimedes ani Pascal nie wymyślili nowych praw – ujawnili jedynie ich istnienie. Naukowcy zajmują się tym samym co Kolumb czy Magellan – i Ameryka i Cieśnina

    Read more →

  • Wyspa gorzkich cytryn

    Cypr. Po raz pierwszy na tej pięknej, lecz tragicznie rozdartej wyspie L. Durrella. Limassol zaskakuje. Sprawia wrażenie większego niż w istocie jest, na przymorzu kilka architektonicznych perełek, których nie powstydziłaby się żadna metropolia, a miasto ma przecież zaledwie ponad sto tysięcy mieszkańców. I odwieczny chaos co krok, nieporządek, orientalny bałagan, rozgardiasz, place budów przypominające śmietniska.

    Read more →

  • Pytanie o los

    Każdy, prędzej czy później, pyta o swoje życie i o to, czy nie mogło być inne. To demokratyczne pytanie i dotyczy wszystkich, zarówno zadowolonych z życia jak i niezadowolonych, zarówno tych, którym się powiodło, jak i pokonanych przez przeciwności. Nasz los, obojętnie dobry czy zły, zawsze odczuwamy jako nieuchronność, jak wyrok, przeznaczenie. Przeżyłem moje życie

    Read more →

  • Elektryczność nie jest już przywilejem jedynie bogatych społeczeństw. Stała się dostępna niemal dla wszystkich, ale w wielu krajach, zwłaszcza krajach południa, gęsta siatka wiszących w powietrzu kabli, które niczym pajęczyna pokrywają ulice, dachy domów i niemal zakrywają niebo nad nimi podpowiada, że społeczeństwa te wciąż jeszcze nie są dostatecznie bogate, by elektryczność schować. W krajach

    Read more →

  • Bohater naszych czasów

    Daniele Giglioli, włoski pisarz, profesor literatury porównawczej na Uniwersytecie w Bergamo i felietonista gazety Il Corriere della Sera. W swojej pracy Crítica da victim analizuje symptom ofiary, który według jego przekonania jest prawdziwym bohaterem naszych czasów. Książka Giglioliego śledzi pochodzenie ideologii ofiary i procesy utrwalenia strategii marudzenia, która w dzisiejszym świecie tak charakterystycznie dzieli społeczeństwa na

    Read more →

  • Stara myśl o starości

    Eugène Delacroix „Dzienniki 1854-1863”: W miarę jak ciało zmienia się z wiekiem i biegiem wypadków, inne staje się też odczuwanie. Ponurość starców płynie z osłabienia mechanizmu fizycznego; nie znajdują już w niczym smaku, nic nie budzi ich ciekawości. Wydaje się im, że natura chyli się do upadku, a żywioły się mieszają, ponieważ sami przestają już

    Read more →

  • Czarne dziury

    Mechanizm jest ogłupiająco prosty: przeciętni wyborcy wybierają swoich przedstawicieli, też przeciętnych, a potem ci wybrani zapewniają swoich wyborców, że dokonali właściwych wyborów. Ale z przeciętnością jest jak z horyzontem zdarzeń i czarnymi dziurami. Z wnętrza czarnej dziury nie da się zaobserwować żadnego zdarzenia, nie da się również powiedzieć czegokolwiek o czymkolwiek, bo czarna dziura znosi

    Read more →

  • Klepsydra

    Ze wszystkich naszych sposobów mierzenia czasu najbardziej spektakularna jest klepsydra, dwa szklane stożki połączone wąskim kanalikiem, przez który – z góry w dół – przesypuje się wieczność. Gdy widzę te nieubłagalnie spadające okruchy piasku, mogę obserwować czas, upływający czas. Widzę jak ubywa go w górnym naczyniu, jak dopełnia się w dolnym. Nie widzę tego, gdy

    Read more →

  • Antyczne déjù vu

    Nic nie jest nowe. Wszystko już kiedyś zdarzyło się. Szalejące obecnie wśród Europejczyków poczucie winy i wstydu za własną tożsamość też nie jest niczym nowym czy dotychczas w naszej kulturze nieobecnym. Inicjatorami tego trendu byli pierwsi chrześcijanie, których Rzym starożytny łaskawie przyjął na swoje utrzymanie. To oni zapoczątkowali ów nurt poczucia winy w myśl którego

    Read more →

  • Nobel literacki?

    Pełna lista laureatów literackiej nagrody Nobla zawiera 121 nazwisk. Zawsze sądziłem, że znam większość zasłużonych w tej dziedzinie, ale myliłem się. Większości z nich nie znam i raczej nigdy o nich nie słyszałem: Prudhomme, Björnson, Echegarary, Carducci, Eucken, von Heidenstam, Gjellerup, Agnon, Pontoppidan, Spitteler, Benavente, Deledda, Pearl Buck, Sillanpää, Mahfuz, Gordimer, Walcott, Morrison, Heaney, Muller,

    Read more →

  • Widzenie stereoskopowe

    Widzenie stereoskopowe umożliwia nam postrzeganie głębi i odległości, ale my, gatunek sapiens, jesteśmy wyposażeni w jeszcze inny rodzaj widzenia stereoskopowego. Jest nim wiedza i kultura. One także pozwalają postrzegać więcej, głębiej i dalej.  Znajduję wczoraj w Internecie, na niechlujnym blogu, wzmiankę o zwiedzaniu pałacu w Łańcucie i o tym, że w jednym z salonów stoi

    Read more →

  • Niepewność

    Nie jestem pewien, czego powinniśmy bać się bardziej: czy tego, co w nas zwierzęce czy przeciwnie – tego, co w nas ludzkie. 

    Read more →

  • Smutek

    Seneka: Est aliqua et doloris ambitio. Większość ludzi obnosi się ze swoim smutkiem, a jeżeli nie obnosi się z nim, to i nie ukrywa również, więc tak, jest w tym próżność, żaden smutek nie jest od tego wolny.

    Read more →

  • My home is my castle

    W „Tak było”, znakomitych i świetnie napisanych wspomnieniach Eustachego Sapiehy, jest scena opowiadająca o wizycie jakiegoś sprzedawcy, oferującego cud ówczesnej techniki, czyli radio. Rzecz dzieje się w domu Sapiehów w Spuszy koło Grodna w pierwszych latach zeszłego wieku. Sprzedawca dumnie wyjaśnia, że przyjechał aż z Warszawy, by zaprezentować coś, co w stolicy robi prawdziwą furorę:

    Read more →

  • Prawda Chaplina

    Dziennik J. Lechoń: Ale pamiętam też zawsze, co przed wielu laty Chaplin powiedział do Wierzyńskiego, który z młodzieńczym entuzjazmem zachwycał się rzekomym współczuciem dla nędzy ludzkiej, jakie Chaplin wykazał w swoich filmach: „Wcale mi nie chodziło o okazywanie tego współczucia. Chciałem tylko pokazać, że nie ma tak biednego człowieka, któremu nie można by jeszcze czegoś

    Read more →

  • Gene Hackman

    65 letnia kobieta, chora, zarażona paskudnym patogenem, hantawirusem, niebezpiecznym dla życia. Jej mąż, o 30 lat starszy, a więc 95-letni, z zaawansowanym Alzheimerem oraz poważną chorobą serca. Żyją samotnie, tygodniami nikogo nie widując. Ona umiera nagle, pada gdzieś w łazience, może sięgając po tabletki, bo te znaleziono rozsypane wokół jej ciała. On, otępiały, bez pamięci,

    Read more →