Ciekawa praca „Niedojrzałość. Choroba naszych czasów” Francesco Cataluccio. Catatuccio utrzymuje, że totalitarne ustroje są mechanizmem powodującym zdziecinnienie ludzi dorosłych. Zamiast myśleć o wolności, człowiek staje się posłusznym wyznawcą „wielkiej idei”, otrzymując w zamian materialne bezpieczeństwo.
To słuszna obserwacja, ale kontekstualnie bardzo „zachodnia” i dotyczy głównie Zachodu. Nie można jej odnieść do narodów wschodnich – Rosjanom na przykład zdołano zaszczepić „wielką ideę” nie tylko nie dając materialnego bezpieczeństwa, ale skazując na wegetację i nędzę.
SCHOLIA 