SCHOLIA

Kazimierz Morawski w pracy „Rzymianie i Germanie z epoki schyłku państwa rzymskiego” wspomina o tym, że już cesarz Marek Aureliusz uzupełniał legiony przez zaciągi wśród plemion germańskich. I wystarczyły dwa wieki, by proces ten dokonał się w pełni – w wieku czwartym, za panowania cesarza Teodozjusza, rzymskie wojsko jest już zbarbaryzowane do tego stopnia, że nawet skarb wojskowy nosi nazwę fiscus barbaricus.