Konstantynopol

  • Faks z III wieku

    12 kwietnia 1204 roku uczestnicy IV wyprawy krzyżowej, zręcznie podburzani przez chciwych Wenecjan, zamiast walczyć z muzułmanami, co miało być ich celem, zdobyli i splądrowali Konstantynopol – rabunek i rzeź mieszkańców trwały aż do zmroku. Na gruzach imperium powstało kadłubowe cesarstwo łacińskie. W spustoszonym i ograbionym Konstantynopolu zapanowała nędza, ludzie światli i uczeni albo zginęli albo rozproszyli się po świecie.

    Read more →

  • Idole Bizancjum

    Sławni, podziwiani, popularni i bogaci. Herosi hipodromu w Konstantynopolu. Norman Baynes, brytyjski bizantynolog, uważał, iż społeczeństwo bizantyńskie miało tylko dwu bohaterów: zwycięskiego woźnicę i świętego ascetę. Chrześcijaństwo zlikwidowało walki gladiatorów. Od końca IV wieku naszej ery to hipodromy i teatry stały się dostarczycielami masowej rozrywki. Jednym z najbardziej widowiskowych sportów starożytności były wyścigi kwadryg, rydwanów

    Read more →

  • Thomas Coryat

    Ciekawa, zapomniana postać. Thomas Coryat, urodzony w drugiej połowie 16-go wieku, w Crewkerne, Somerset. W 1608 udał się w pięciomiesięczną podróż edukacyjną po zachodniej Europie, odwiedzając tereny dzisiejszej Francji, Włoch, Niemiec, Holandii i Szwajcarii. Swoje wspomnienia spisał następnie w Coryat’s Crudities: Hastily gobled up in Five Moneth’s Travels. Zawarł w tej pracy sporo bystrych obserwacji o

    Read more →

  • Chryzafiusz i inni

    Bizancjum. Czasy Teodozjusza Wielkiego. Postacią wszechpotężną w owym okresie był główny minister cesarza, eunuch Chryzafiusz. Przez łapówki zgromadził ogromną fortunę, otwarcie spiskował przeciwko rodzinie cesarza, i w końcu osiągnął, co zamierzał – żona i siostra cesarza, niechętne mu, zostały usunięte z dworu. Od tego momentu stał się faktycznym władcą imperium. W grudniu 447 r. watahy

    Read more →

  • Łaźnia „turecka”

    Między nami „Europejczykami”. Rozmowa w saunie. Dwóch mężczyzn w średnim wieku. Jeden z nich mówi o zaletach łaźni tureckiej. Powstaje dyskusja na ten temat. Wyjaśniam, że Turcy zapoznali się ze zjawiskiem łaźni dopiero po zdobyciu Konstantynopola, i że była to jedna z niewielu grecko-rzymskich tradycji, które włączyli do swojej kultury. Jeden z moich rozmówców wyraźnie

    Read more →

  • Hagia Sophia

    Hagia Sophia, kościół Mądrości Bożej w Konstantynopolu, została ponownie zamieniona w meczet. Erdogan ogłosił swoją decyzję w piątek, tuż po tym jak turecki sąd oficjalnie unieważnił dokumenty z 1934 roku, na mocy których przekształcono Hagię Sophie w muzeum. Lewicujący papież Franciszek oświadczył jedynie, że jest „bardzo zasmucony” tą decyzją. Całkiem tak jakby zdechł jego ulubiony kot.

    Read more →

  • Niccolo Barbo

    Teraz, kiedy Konstantynopol upadł, a ponieważ nie było już nic, na co można było liczyć, nasz lud przygotował się na ocalenie siebie i naszej floty, wszystkich statków, i wydostanie ich z portu. Więc Aluvixe Diedo, oficer dowodzący portem widząc, że cały Konstantynopol został już opanowany przez Turków, natychmiast zszedł na ląd w Pera, udał się

    Read more →

  • Konstantynopol

    Z upadkiem Konstantynopola wiążemy zwykle upadek Bizancjum. To nieporozumienie. Gdy upadł Konstantynopol, Bizancjum już nie istniało. Z dawnego Bizancjum pozostał wówczas tylko niewielki skrawek ziemi, położony na pagórkowatym półwyspie, od południa oblany przez morze, a od północy wodami zatoki Złoty Róg, ściśnięty w obręczy potężnych murów – miasto. I nazwa, silniejsza nawet niż mit. Bizancjum,

    Read more →

  • Wyobraźmy sobie

    Wyobraźmy sobie hordy krzyżowców z Polski, Czech, Litwy, Ukrainy, Słowenii, Rumunii, Łotwy, i kilku innych krajów Europy Wschodniej, zdążające powiedzmy do Madrytu czy Kadyksu, okupowanych przez muzułmanów. Nie powinno to być aż tak trudne. Znamy to z historii. Wschodni krzyżowcy pokonują więc kolejne państwa, góry, rzeki i granice i pewnego dnia docierają do Paryża. I

    Read more →

  • Bizancjum

    Cesarstwo Wschodniorzymskie, Cesarstwo Bizantyjskie, Bizancjum. Znamy te określenia, słyszeliśmy je zapewne wiele razy. Bardziej dociekliwi wiedzą nawet, że powstało w ramach podziału imperium rzymskiego, że istniał jakiś kodeks Justyniana, słyszeli coś o cesarzowej Teodorze, o upadku Konstantynopola, o bizantyjskim zbytku i przepychu, o bizantyjskiej przewrotności i obłudzie. Media również używają czasem, zwłaszcza gdy mowa o

    Read more →

  • Sankcje

    Sankcje. Embargo na broń. Zamrożenie aktywów. Obostrzenia gospodarcze. Sankcje wobec Kuby. Sankcje wobec Rosji, wobec Iranu. Sankcje wobec Korei Północnej. A mimo tego i Iran, i Korea sprowadzają potrzebne im towary, technologię i broń. Sankcje nie są niczym nowym. Nie zostały wymyślone przez nasz wiek. Mają bardzo stary rodowód. Już w XIV wieku handel bronią i materiałami

    Read more →

  • Julian Apostata

    Kiedy w roku 361 cesarz Julian wprowadził się do pałacu w Konstantynopolu i wezwał fryzjera, pojawił się przed nim mężczyzna w stroju tak bogatym, że Julian wziął go za ministra finansów. Na pytanie, ile zarabia, fryzjer odpowiedział, że ponad dwadzieścia racji żołnierskich, tyle samo dla koni, ponadto wynagrodzenie roczne w gotówce oraz inne zasiłki. Julian

    Read more →

  • Oikoumene

    W 330 r. Konstantyn Wielki ogłosił za swoją nową siedzibę dawną grecką kolonię nad Bosforem – Byzantion. Miasto, od jego imienia, nazwano Konstantynopolem. Kiedy w 395 roku Teodozjusz Wielki podzielił imperium między swoich synów, starszy Arkadiusz miał rezydować w Konstantynopolu, a młodszy Honoriusz w Rzymie. Zachowywano pozory jedności, ale w rzeczywistości drogi dwóch części państwa

    Read more →