SCHOLIA

Używamy rozumu w miarę skutecznie jedynie wtedy, gdy staramy się zabezpieczyć nasze indywidualne korzyści i głównie wtedy, gdy chodzi o to, by innych skutecznie wmanipulować w służbę naszym przyjemnościom. W takich sytuacjach objawiamy nawet pewnego rodzaju mistrzostwo, ale na tym zasadniczo kończy się nasze w miarę świadome używanie rozumu. Jak to było w języku Hegla? „uduchowione społeczeństwo zwierząt”?