SCHOLIA

Sentencję „wszystko zrozumieć to wszystko wybaczyć” przypisuje się zwykle George Sand albo pani de Staël. Powtarzamy ją bezmyślnie, zapewne dlatego, że brzmi mądrze. Ale to bzdura. Kiedy się wszystko rozumie, nie trzeba już niczego przebaczać. Przebaczanie jest zabiegiem taktycznym. Przebaczamy właśnie dlatego, że czegoś nie rozumiemy albo nie chcemy zrozumieć. W tym sensie przebaczanie jest przejawem lenistwa umysłowego.