SCHOLIA

Hoki Tokuda, japońska piosenkarka i pianistka, wczesny prototyp Yoko Ono, obdarzona banalną urodą lalki, została ostatnią żoną Henry Millera. To w pełni „białe małżeństwo – schorowany i wyniszczony Miller był już od dawna impotentem – trwało około dziesięciu lat. Rozstali się w rok przed jego śmiercią w 1980 roku. Miller, tytaniczny epistolograf, napisał do niej setki listów – większości z nich nigdy nie przeczytała. Nie zapoznała się też nigdy z jego książkami, choć Miller troskliwie zadbał o tłumaczenie „Zwrotnika Raka” na jej język ojczysty. W wywiadzie udzielonym dla Marka Roedera wyznała, że z trudem,  najwyższym trudem zdołała pokonać trzy strony. W latach dziewięćdziesiątych zeszłego wieku mieszkała w Tokio, z powodzeniem zarządzając klubem nocnym o nazwie Tropic of Cancer, nazwanym tak na cześć najsłynniejszej powieści Millera. W głębi tego lokalu, gdzie piękne hostessy zajmowały się zabawianiem bogatych japońskich biznesmenów, znajdował się jasno oświetlony, duży neonowy plakat fotograficzny przedstawiający Millera idącego wzdłuż plaży w pobliżu Big Sur w Kalifornii. Tuż obok wisiały trzy z jego infantylnych, dziecięcych akwareli, których wyprodukował prawie cztery tysiące. Hoki zwierzyła się Roederowi, że miała przyjemnie z Millerem, bowiem był zabawny, chociaż bardzo zazdrosny.