Jean D’Ormesson „Chwała Cesarstwa”: Jedna śmierć nie tworzy jeszcze historii – podobnie jak płacz jednego dziecka. Łzy matki, kochanki, kochanka nigdy nie tworzyły historii. Historia zaczyna się dopiero wtedy, gdy zgony i cierpienia liczą się na setki tysięcy. Weźcie jedną nagłą śmierć i pomnóżcie ją przez sto tysięcy: oto wojna. Weźcie ból matki i pomnóżcie go przez sto tysięcy – oto agonia narodu. I zaraz historia rozwija skrzydła.
Ale wyobraźnia więdnie. Naszą wyobraźnię porusza śmierć jednego człowieka, łzy matki czy kochanki. Wszystko to pomnożone przez tysiące czy setki tysięcy staje się abstrakcją, a abstrakcje nie poruszają naszych uczuć.
SCHOLIA 