SCHOLIA

Greckie καιρός, kairos, słowo oznaczające punkt zwrotny w życiu, odpowiedni moment, kryzys, zmuszający nas do podjęcia decyzji, która może radykalnie odmienić bieg zdarzeń lub nasz los. Określenie kryzys posiada tu identyczne znaczenie jak w chińskim ideogramie tego słowa, które jest kombinacją dwóch znaczeń: „zagrożenie” i „szansa”. W języku chińskim nie ma jednolitego pojęcia „kryzys”. Wyraża się je natomiast przez dwa znaki opisujące: lewym — „niebezpieczeństwo” oraz prawym — „szansa”. Kryzys rozumiany jest więc jako przełom, po którym następuje zmiana. Pewien stan rzeczy załamuje się, wyłania się nowa jakość. Greckie kairos ma identyczne znaczenie. Ale istnieje także Kairos, łaciński Caerus, czyli bożek szczęśliwego zbiegu okoliczności, szczęśliwego momentu lub wręcz przeciwnie – niewykorzystanej szansy. Człowiek, którego Kairos mijał, miał jedynie krótką chwilę, ledwo mgnienie oka, aby go pochwycić, a wraz z nim swoją niepowtarzalną szansę. Kairos przedstawiany bywał – nieco na podobieństwo Hermesa w jego oskrzydlonym kapeluszu petasos i w sandałach wyposażonych w skrzydła – jako młodzieniec ze skrzydłami na plecach i przy stopach. Skrzydła miały symbolizować przemijający czas. W jednym ręku trzyma brzytwę, na której zawieszony jest poprzeczny drążek wagi o dwóch szalkach. Drugą ręką naciska na jedną z tych szalek, jakby sugerował, że szansa ta będzie trwała nieskończenie krótko. Brzytwa podpowiada zaś, że w życiu wszystko może zmienić się nagle – w tym i samo życie może zostać nagle przecięte. Kairos ma też interesującą fryzurę: długa grzywka z przodu, a reszta głowy łysa. Tłumaczy się to jako podsumowanie życiowej filozofii: szczęśliwy zbieg okoliczności, szansa pojawia się tylko na chwilę, a gdy minie, nikt już nie zdoła jej pochwycić. Catch the chance. Drugiej nie będzie. Kairos już cię mija.