Okategoriserade
-
Eustachy Sapieha „Wspomnienia niedemokratyczne”: Cała ta komunistyczna swołocz zabrała nam kraj i poddała go Rosji, nie potrzebowaliśmy jej, nie chcieliśmy mieć z nią żadnych kontaktów. Stała się bez porównania większym niszczycielem od Niemców, po wyjściu których kraj został zrujnowany i wyludniony, ale mocny duchem całego społeczeństwa. Niemcy niszczyli oznaki naszej kultury i mordowali jej przedstawicieli,
-
Kiedy myślę o Arabach przychodzi mi na myśl pewna trafna uwaga, że należy być bardzo podejrzliwym wobec ludzi, którzy mają tylko jedną książkę, której na dodatek nigdy nie przeczytali, ale uznają ją za świętą.
-
Cała zręczność wieku dojrzałego polega zdaje się głównie na tym, aby umieć unikać sytuacji w których trzeba wykazać się zręcznością. To także rodzaj zręczności. Pasywnej.
-
Dziennik Jana Lechonia, tom 1, listopad 1949 rok: Ambasador Bliss-Lane mówił dziś o Teheranie i Jałcie z piękną odwagą i z hamowanym z trudem oburzeniem. To, co powiedział – to pierwszy od lat i jedyny w tym środowisku głos nie tylko już politycznego zdrowego rozsądku, ale prawdziwego sumienia. Same proste prawdy, te, które się najrzadziej
-
Przekłamania niby naukowych raportów. Dotąd uważano, że po 1600 r. p.n.e. wulkan na Santorini nie miał już katastrofalnych w skutkach erupcji. Najnowsze badania z 2024 r. dowodzą jednak, że kolejna bardzo silna eksplozja miała miejsce w 726 r. n.e., w regionie Kameni, czyli pośrodku krateru Santorini. Popioły dotarły wówczas do Macedonii i – jak nierzetelnie
-
Wolfgang Behringer, niemiecki historyk, zajmujący się badaniami procesów czarownic, pisze o zadziwiającej zbieżności między kulminacjami prześladowań czarownic, a okresami mrozów i nieurodzaju w latach 1560-1574, 1583-1589, 1623-1630 oraz 1678-1698. Stabilizacja klimatu następuje dopiero w roku 1730 i od tego momentu wyraźnie poprawiają się również nastroje społeczne oraz charakter międzyludzkich relacji. Według Behringera stwierdzenie iż „słońce
-
Domy przypominają ludzi. Nie przypadkiem zapewne większość przymiotników, służących do opisywania naszych cech, z łatwością daje się odnieść do opisu domów. Są domy wysmukłe i przysadziste, urokliwe i brzydkie, smutne i wesołe, melancholijne i niechlujne, eleganckie, zadbane, gustowne, oszpecone, ładne, rzucające się w oczy, tajemnicze. Mogą tak samo jak my cieszyć się dobrą lub złą
-
W szwedzkim systemie funkcjonuje dość unikalna zasada jawności, pozwalająca na wgląd w niemal wszystkie dokumenty publiczne (tzw. offentliga handlingar). Istnieje też Lönekollen, czyli dostępna dla wszystkich dygitalna usługa za pomocą której można anonimowo, łatwo i dyskretnie sprawdzić, ile kto zarabia. Nie ma wymogu, aby uzasadniać czy wyjaśniać swoje zainteresowanie stanem czyjegoś konta. Wystarczy wejść na
-
Czytam Dzienniki Jana Lechonia. Dzisiaj prawie zapomniany, rzadko się o nim pisze, nie jest wznawiany, dzienniki pod redakcją Romana Lotha ukazały się jeszcze na początku lat 90-tych i od tamtej pory cisza, a przecież jest to ważna postać w naszej literaturze. Po II wojnie, w przeciwieństwie do wszelkiej maści „tuwimów”, którzy ochoczo przystali na współpracę
-
Republika Kiribati to państwo wyspiarskie na Oceanie Spokojnym. W skład Kiribati wchodzą wyspy: Gilberta, Feniks oraz Line, łącznie 32 atole, oraz wyspa koralowa Banaba. Kiribati jest jednym z najniżej położonych państw świata, najwyższy punkt wznosi się na wysokość 81 m nad poziom oceanu. Wyspy zamieszkuje ok. 120 tys. ludzi. Prognozy dotyczące zmian klimatu głoszą, że do
-
To ważne, by umieć zachować pozory. Gra w zachowanie pozorów jest grą tylko między ludźmi. Nie zachowujemy przecież pozorów wobec zwierząt. Gdy więc nie zadajemy sobie trudu, by zachować pozory wobec innych ludzi znaczy, że traktujemy ich jak zwierzęta.
-
Powiedzenie „życie cię nauczy” jest chybione. Życie nie uczy. Pedagogika uprawiana przez życie ma charakter penitencjarny (w pierwotnym sensie tego rzeczownika czyli poenitentia, pokuta).
-
Artificial Intelligence. Zapytałem wczoraj sztuczną inteligencję w moim komputerze o nazwisko autora powieści „Kariera Nikodema Dyzmy”. Miałem chwilowe zaćmienie, zdarza się, nagle pustka w głowie. Odpowiedź jak zwykle pojawiła się niemal błyskawicznie. Henryk Sienkiewicz, życzliwie podpowiedziała mi AI i zapytała, czy jeszcze może mi czymś służyć. W tym samym momencie powróciła na szczęście moja własna,
-
Garri Kasparow, były szachowy mistrz świata, znany ze swojej nieprzejednanej postawy wobec kremlowskich zbrodniarzy, skomentował ostatnie romansowe rozmowy Trumpa z Putinem. Słusznie zauważył, że Trump nie odważył się w tej rozmowie podkreślić faktu, że to Rosja rozpoczęła inwazję na Ukrainę i że Putin kontynuuje ją każdego dnia. Łaskawie nie raczył również wspomnieć, że Putin jest
-
No i mamy kolejny moment z dziejowego nawiasu. W polityce znów wspaniały, silny, męski i męsko stanowczy Nikodem Dyzma. Może i dobrze, bo wszyscy już mamy dość niebinarnych i pojękujących queerów zasmradzających europejskie parlamenty, może i dobrze, że ktoś wreszcie nastraszy bezczelnie już rozhulanych liberałów, ale pytanie, ile my za to zapłacimy, jest mimo wszystko
-
Eugène Delacroix w Dziennikach o swojej znajomej, pani de Caen, która podczas jakiejś wspólnej kolacji wyglądała tak atrakcyjnie, że patrząc na nią musiał – jak to eufemistycznie wyraża – „bezustannie poskramiać serce”, i usprawiedliwiając się z tej bezecności dodaje natychmiast, że zdarza się to jedynie wtedy, gdy dama ta „jest w toalecie wieczorowej z odsłoniętymi
-
Od wielu, wielu lat piszę na komputerze. Moje pismo odręczne, łącznie z moim autografem, wypaczyło się od nieużywania i nie przypomina już nawet kurzej twórczości pazurem. Zdarza się często, że dziesiątków „genialnych” uwag, poczynionych pośpiesznie na jakiejś kartce, za nic w świecie nie jestem w stanie potem odczytać i przepadają na zawsze, ze szkodą głównie
-
Czytanie na głos. Diuk de Lauzun, mimo iż urodził się w arystokratycznej, zamożnej rodzinie, nie otrzymał szczególnie solidnego wykształcenia, ale jego wychowawca, nazwiskiem Roch, zadbał o jego umiejętności w pisaniu i czytaniu. Wyuczył go również sztuki głośnego czytania, co w tamtych czasach było rzadkością. De Lauzun był znany ze swojej pięknej dykcji; już we wczesnych
-
György Dózsa. Przywódcą nieudanego powstania ludowego na Węgrzech i w Siedmiogrodzie w 1514 roku. Został pokonany i pojmany, a jego egzekucja była jedną z najokrutniejszych w XVI wieku, choć okrucieństwo było w tamtych czasach czymś powszechnym i zwyczajnym. Dózsa umieszczony został na żelaznym tronie, pod którym płonął ogień. Na głowę skazańca włożono rozpaloną do czerwoności
-
Gdy dowiadujemy się (dzięki Chamfortowi), że pani de Montmorin swemu dopiero co wkraczającemu w życie synowi życzyła, aby „kochał się we wszystkich kobietach”, jej słowa wydają się być dziwaczne i pozbawione sensu. Jednak demaskuje to tylko naszą niewiedzę o pozycji kobiet w epoce Oświecenia. Świetnie wyjaśnia to Montesquieu w „Listach Perskich”: „Nie ma nikogo na
-
W literaturze czy filmach instynktownie bierzemy stronę „dobrych”. To im życzymy w duchu powodzenia, trzymamy za nich kciuki, identyfikujemy się z nimi czy – mówiąc kolokwialnie – to im kibicujemy w ich zmaganiach z rzeczywistością. Spostrzegam, że ostatnio czynię to coraz rzadziej i coraz mniej chętnie. Może jeszcze nie jestem całkowicie po stronie bad guys,
-
Chamfort w „Charakterach i anegdotach” wspomina o pewnym zdarzeniu, które podobno miało miejsce w czasie wizyty cara Piotra Wielkiego w Anglii, a dokładniej w Spithead. Otóż, chciał on zobaczyć na czym polega kara przeciągania pod okrętem, na którą skazuje się niekiedy majtków. Wyjaśniono mu, że nie jest to możliwe, bowiem na razie nie ma żadnego
-
Złości mnie, gdy mówi się o antycznym malarstwie w kontekście pacykarstwa, które noszą mury i ściany Pompei czy Herkulanum. Nie są to dzieła prawdziwych twórców, lecz freski malarzy pokojowych, mniej czy bardziej zdolnych. To, co tam oglądamy, to jedynie rzemiosło. Antycznego malarstwa nie znamy. Nic o nim nie wiemy, nie przetrwało, bo przetrwać nie mogło.
-
Duc de Lauzun, Memoires. Obejmują lata 1759–1783, prawie ćwierć wieku interesującej i barwnej epoki, opisując zdarzenia, miłostki, intrygi i setki postaci z ówczesnych elit Europy. Lauzun nie jest pisarzem równie utalentowanym jak Casanova, jego narracja jest chwilami przyciężkawa, momentami wręcz nudna, jest za to nieporównywalnie bardziej dyskretny – jego opisy sytuacji intymnych są tyleż zdawkowe
-
Minister Barbara Nowacka w poniedziałek wzięła udział w międzynarodowej konferencji „My jesteśmy pamięcią. Nauczanie historii to nauka rozmowy” zorganizowanej w 80. rocznicę wyzwolenia niemieckiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau. Podczas wystąpienia Barbara Nowacka powiedziała, że „na terenie okupowanym przez Niemcy polscy naziści zbudowali obozy, które były obozami pracy, a potem stały się obozami masowej zagłady”. Ludzie! Przestańcie wreszcie poprawiać zagranicznych dziennikarzach, gdy wypisują coś o
-
Współczesna krytyka Eugenię Grandet Balzaca uznaje za jedno z arcydzieł w cyklu „Komedia ludzka”. Podkreśla się, że jest to mistrzowsko skonstruowana opowieść o triumfie pieniądza i prawach interesu nad światem istot wrażliwych i dobrych, a ich wcieleniem ma być właśnie tytułowa bohaterka utworu. Poznałem tę powieść, jak i większość utworów Balzaca dość wcześnie, w latach
-
Mędrcy wszystkich czasów słusznie zachęcają nas, abyśmy słuchali, abyśmy przede wszystkim słuchali. To, co pragniemy powiedzieć naszemu rozmówcy, znamy przecież aż nadto dobrze, nie wiemy natomiast nic z tego, co może nam powiedzieć inny człowiek, z czym może nas zapoznać, co może nam zdradzić, czym może nas wzbogacić. Czujemy, że jest to słuszne zalecenie, w
-
Armand Louis de Gontaut, książę de Lauzun, znany również jako de Biron, francuski arystokrata, słynny amant i pamiętnikarz. Poślubił Amelię de Boufflers, dziedziczkę ogromnej fortuny. Miało to miejsce w roku 1766. W chwili, gdy stawali na ślubnym kobiercu Armand miał lat 19, a Amelia 14. W zgodzie z ówczesną modą z żoną jedynie przyjaźnił się, spotykając
-
Zaczynamy przypominać homeryckich Greków. Oceny prakseologiczna, estetyczna i moralna zacierają się. Coraz częściej błąd w działaniu i moralne wykroczenie mierzy się dokładnie tą samą miarą, nie odróżniając ich wcale. Agamemnon przyznający, że źle postąpił wobec Achillesa potwierdza jedynie, że zachował się niewłaściwie, jeżeli chodzi o skuteczność działania, nic ponadto. Moralna strona jego zachowania nie jest
-
Hannibal Lecter jest obecnie bardziej znany niż Hamlet. I bardziej podziwiany. Niewielu dziś wie, kim jest hemingwayowski Robert Jordan, ale wszyscy wiedzą, kim jest Michael Jordan – to mówi wiele o świecie w którym żyjemy. I nie jest to pochlebne.
SCHOLIA 