Sofokles w Filoktetesie oraz Eurypides w Cyklopie wskazują na Syzyfa jako prawdziwego ojca Odyseusza. Owidiusz w Metamorfozach określa go również mianem Sisyphius. Według Hyginusa matka Odyseusza miała zajść w ciążę z Syzyfem tuż przed poślubieniem Laertesa. Jak to było możliwe? Antyklea, matka Odyseusza, była córką znanego oszusta Autolykosa, syna Hermesa, a Autolykos był wówczas sąsiadem Syzyfa. Ten najsławniejszy złodziej wśród antycznych Greków potrafił, dzięki pewnej sztuczce, którą przekazał mu jego ojciec, Hermes, zmieniać maść ukradzionego bydła. Syzyfowi jednak udało się wyśledzić, gdzie znika jego bydło. On również posłużył się prostą sztuczką – oznaczył po prostu kopyta zwierząt. Zwołał sąsiadów, by pomogli mu schwytać i osądzić złodzieja, a potem, gdy naradzali się zapalczywie nad wymiarem kary, opuścił zgromadzenie pod byle pozorem, wdarł się do domu Autolykosa i zgwałcił jego córkę Antykleję, przyszłą żonę Laertesa. Tak więc to Syzyf, nie Laertes, był ojcem Odyseusza i to po nim odziedziczył Odys spryt i bezwzględność.
Syzyf nie jest zresztą postacią jednoznacznie negatywną, a w micie, ukazującym go jako człowieka, który potrafi przechytrzyć i ośmieszyć despotycznych i bezwzględnych bogów, kryje się spora doza sympatii dla niego. Widoczne jest też podobieństwo do Odyseusza i jego sprytu, który ratuje go w wielu groźnych sytuacjach, wynikających zresztą nie z przeznaczenia czy losu, lecz ze zwykłej nienawiści bogów. Podobno prastare znaczenie imienia Syzyf, może jeszcze z czasów przed pojawieniem się Greków na terenie Hellady, wskazuje na jego etymologiczną łączność z rdzeniem słowa sophos (σοφός) czyli mądry, posiadający dużo wiedzy. Obecnie σοφία oznacza mądrość i poszukiwanie prawdy, ale u starożytnych oznaczała też spryt i zwykłą biegłość praktyczną w jakiejś dziedzinie, choćby w rzemiośle czy muzyce. Zdaje się też, że nie miała zbyt wiele wspólnego z roztropnością – σωφροσύνη, czego doskonałym dowodem jest zdecydowanie nadmierna „pomysłowość” króla Syzyfa. A i Odysa również.
Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.