Z biegiem lat coraz bardziej upewniam się w tym, że słowo wyrafinowanie jest kurtuazyjnym określeniem stanu duchowej niemocy.

Emil Cioran, „Zły demiurg”: Przeżywane w nieskończoność pytanie podkopuje nas tak samo jak głuchy ból.

Cóż może być piękniejszego niż boska harmonia gestów pary tańczącej tango lub walca? Jaka forma muzyki może równać się z muzyką symfoniczną, gdzie dziesiątki instrumentów mówią jednym głosem, w tej samej chwili, z niewiarygodnym pięknem, precyzją i dyscypliną? Jaka rzeźba może równać się z dziełem Giuseppe Sanmartino, które zamienia  marmur w muślinową tkaninę?

Niewiarygodna kariera językowego Kopciuszka. Pewna skromna wersja dialektu attyckiego, koine, wprowadzona przez władcę macedońskiego Filipa II na jego dwór, i rozpowszechniona potem przez armię Aleksandra, stała się oficjalnym językiem okresu hellenistycznego w całym ówczesnym świecie. Koine nie było językiem ani wyszukanym ani bogatym. Przeciwnie, był to język zwykłych ludzi, chłopa, sprzedawcy, żołnierza, przekupki, język wernakularny, ludowy, pospolity. Jest to również język Nowego Testamentu i dzięki temu był on zrozumiały dla mas. Wielkie dzieła literatury greckiej były pisane greką klasyczną.

Scold’s bridle, czyli uzda skarcenia, niekiedy nazywana też uzdą czarownicy lub „The Gossip’s Bridle”, uzdą plotkarza, używana w Szkocji i Anglii, a następnie w niemal całej Europie Północnej w 16 i 17 wieku. Koszmarne narzędzie nie tylko kary, ale i publicznego upokorzenia osób niepokornych, hardych lub po prostu posiadających swoje zdanie i chętnych, by wyrażać  je głośno. Była to otaczająca głowę żelazna rama, wyposażona w wędzidło, często z kolcem, które wkładano do ust ofiary i dociskano do wierzchu języka, aby go unieruchomić, a tym samym skazać taką osobę na całkowite milczenie. Scold’s bridle stosowano przeważnie na kobietach, niejednokrotnie nawet na prośbę ich mężów lub innych członków rodziny. Uzda nie tylko uniemożliwiała mowę, ale i powodowała jednocześnie mocny ślinotok i zapewne też szalony ból całej jamy ustnej. Niektóre z nich „wyposażano” ponadto w dzwonek, a osoba nosząca taką uzdę była prowadzona po mieście na smyczy. Zwykle karano tą metodą kobiety z niższych klas, zwłaszcza te, które uznano za zbyt pyskate, zadziorne, „buntownicze” lub „kłopotliwe”, i których mowa, zwłaszcza w stosunku do mężów, była uznawana za agresywną lub destrukcyjną. Używano ich również do karania bluźnierców i dysydentów religijnych, aczkolwiek były to raczej rzadkie przypadki.

Nigdy nie przestanie mnie zadziwiać perwersyjna pomysłowość człowieka w zadawaniu bólu innym ludziom.

Wiadomość w szwedzkiej prasie, że nawiedzone zielonkawe dziecko szwedzkich ekologów, Greta Thunberg, zostanie doktorem honoris causa Uniwersytetu Helsińskiego. Uczelnia ogłosiła w poniedziałek listę osób, które otrzymają to najwyższe odznaczenie akademickie. Co ciekawe i znamienne – Greta zostanie nagrodzona przez Wydział Teologii fińskiej uczelni i muszę przyznać, że jest to decyzja z wszech miar słuszna i logiczna. Ekologia nie jest nauką. Jest religią. Wydział Teologiczny jest więc absolutnie właściwym organem dla przyznawania honoris causa za zasługi w krzewieniu wiary.

Zofia Tołstoj w ”Pamiętnikach” o swoim mężu, Lwie Tołstoju: Z początku był na dole i długo mył się, myślałam już nawet, że zachorował. Mycie – to dla niego całe wydarzenie. Jak mówił, do tego stopnia stwardniały mu podeszwy, że pod skórą zaczęło boleć. Aż mnie skręcało ze wstrętu. Potem się położył i długo czytał. Jestem dla niego zawadzającym przedmiotem, kiedy nie potrzebuje mnie do swego zadowolenia. Strasznie mi ciążą te dni odrazy do fizycznej strony mego męża, ale nie mogę się przyzwyczaić – nigdy nie przyzwyczaję się do brudu, do odoru. Staram się wszelkimi siłami widzieć tylko jego stronę duchową i udaje mi się wtedy, gdy jest dobry.

Krym. W chorych rojeniach Hitlera o germańskim imperium, Krym odgrywał poważną rolę. Planował osiedlić tam południowych Tyrolczyków, by w ten sposób kontynuować „tradycję germańską”, zapoczątkowaną według jego mniemania przez plemię Gotów krymskich, które dotarło do tych terenów w III wieku ne. Dla Krymu w wersji niemieckiej przewidziana była nazwa Gau Gotenland (Okręg Kraj Gotów), a miasto Sewastopol miało zostać przechrzczone na Theoderichshafen, od imienia Teodoryka, króla Gotów.

Sewastopol także zresztą nie jest pierwotną nazwą tego miasta. W VI wieku p.n.e. na tym terenie kwitła grecka kolonia Chersonez Taurydzki, założona przez greckich kolonistów z Miletu. Miasto przetrwało przez prawie dwa tysiące lat, najpierw jako niezależna demokracja, a później jako część Królestwa Bosporańskiego. Upadek Chersonezu spowodowały dopiero hordy mongolskie, niszcząc miasto najpierw w 1223 roku, a następnie w roku 1299.

Sokrates mawiał, że nie czuje żadnej wspólnoty z drzewami rosnącymi na zewnątrz murów miejskich. Kultura antyczna nie odnosiła się z szacunkiem do dzikiej przyrody. W jej systemie wartości przyroda w swoim prymitywnym kształcie była przeciwieństwem cywilizacji (civitas) i miasta (urbs), czyli porządku stworzonego przez człowieka, a człowiek ówczesny niczego nie pragnął tak bardzo jak tego, by jak najskuteczniej oddzielić się od natury, bo ta zawsze była nieprzewidywalna, okrutna, wroga i niszczycielska. Zaorane pole (ager) i ogród (hortus), świat nad którym człowiek panował, przeciwstawiano pojęciu saltus (lesiste miejsce), które znajdowało się po niepewnej, groźnej stronie życia. W dziełach starożytnych nie znajdziemy zachwytów nad przyrodą – przyroda jest w nich totalnie nieobecna. Zachwycano się człowiekiem, zachwycano się jego dziełami. Podziw dla przyrody nie wchodził w rachubę – człowiek dopiero z niej wyszedł i jak każdy parweniusz nie życzył sobie, by przypominano mu o jego pochodzeniu.

Swoją własną starość odkrywamy nie tyle w naszych zmarszczkach, siwych włosach, wiotkiej skórze czy w trudnościach z poruszaniem się – te bowiem z różnych przyczyn mogą pojawiać się i wcześniej – co w naszym głosie. Głos zapowiada starość nieodwołalnie. Teraz, kiedy sam wchodzę w ten okres, nagle zaczynam to postrzegać. Dociera do mnie, że ludzie starzy mówią znacznie wolniej, ciszej, na wydechu, że często, choć nie zawsze, towarzyszy temu osobliwa chrypka. Zaczynam zwracać uwagę na zmiany w skali ich głosu – także i mego głosu – który u mężczyzn staje się wyższy, u kobiet niższy, i słyszę wyraźniej, kiedy czyjaś mowa słabnie, gdy zaczyna pojawiać się w niej bardzo szczególna szorstkość, a głos, szybciej ulegając zmęczeniu, traci barwę i matowieje.

Starzy ludzie milczą chętniej wcale nie z tego powodu, że milczenie jest złotem, ale dlatego, że mówienie wymaga od nich coraz większej energii. Po sześćdziesiątym roku życia obniża się napięcie mięśniowe, traci się elastyczność płuc i spada też ich pojemność – układ oddechowy słabnie, zmniejsza się jego wydolność, a więc i siła wydechu w trakcie mówienia. Aby mówić, trzeba mieć siły. Mówienie jest energochłonne. Starość milczy nie z powodu mądrości, lecz z braku sił.

Gdy spada ciśnienie wewnątrzustne, wówczas zaczynają w naszej mowie zanikać samogłoski. Zmiany hormonalne, pojawiające się w tym okresie, powodują stopniowe sztywnienie krtani. Fałdy głosowe i kierujące nimi mięśnie ulegają atrofii, zanika ich elastyczność, zaczynają być cieńsze, struny głosowe tracą jędrność. Kolagen fałd strun głosowych zastyga, otaczające go włókna zanikają i rozkładają się, a chrząstki krtani zmniejszają swój rozmiar i wagę. Praca oddechem jest inna, gdy stajemy się starzy. Wtedy oszczędzamy każdy oddech, chwytamy go łapczywie i pozbywamy się niechętnie. Głos najskuteczniej demaskuje starość. Instynktownie wyczuwają to ludzie młodzi i dzieci.

Miłość nie dąży do jedności. W miłości jedność nie jest ani pożądana ani możliwa. Kochankowie to przeciwstawne bieguny, nadir i zenit. Miłość jest bardziej polaryzacją niż federacją.

Ciekawa praca „Niedojrzałość. Choroba naszych czasów” Francesco Cataluccio. Catatuccio utrzymuje, że totalitarne ustroje są mechanizmem powodującym zdziecinnienie ludzi dorosłych. Zamiast myśleć o wolności, człowiek staje się posłusznym wyznawcą „wielkiej idei”, otrzymując w zamian materialne bezpieczeństwo.

To słuszna obserwacja, ale kontekstualnie bardzo „zachodnia” i dotyczy głównie Zachodu. Nie można jej odnieść do narodów wschodnich – Rosjanom na przykład zdołano zaszczepić „wielką ideę” nie tylko nie dając materialnego bezpieczeństwa, ale skazując na wegetację i nędzę.   

Życie bez zębów dla pokolenia erzaców. Słodycz bez cukru, kawa bez kofeiny, tłuszcz bez cholesterolu, hulajnogi zamiast samochodów, papierosy bez nikotyny, seks bez kontaktu, kotlety schabowe bez mięsa, odżywianie się zamiast jedzenia, seks zamiast miłości, przygoda bez ryzyka, wino bez alkoholu, drzwi bez klamek, bezsilna złość zamiast nienawiści. Żadnej fascynacji, żadnego szaleństwa, żadnego hazardu. Życie bez zębów. Przeżuwanie soi, coraz bardziej wyrafinowane metody sortowania śmieci, przewijanie pieluszek, posłuszne noszenie maseczek, mozolne żucie kiełbasek roślinnych, delektowanie się befsztykami z tofu i żałosny fake news zamiast wrednej, złośliwej i porządnej plotki.