Dziś wcześnie rano, zanim rozum zdążył obudzić się na dobre, postanowiłem zrobić szybki przegląd tytułów szwedzkiej prasy. To zaledwie kilka gazet, nawet nie warto wymieniać ich nazw – są jak bliźnięta jednojajowe, nie różnią się niczym, całkiem jakby pisała w nich jedna i ta sama osoba. Pierwszy artykuł miał szlachetne pobudki, chciał mnie ostrzec, by nie związywać się z pewnymi znakami zodiakalnymi, bowiem mogą one przysporzyć nam w życiu wielu cierpień. Tuż obok, pyszniąc się obrzydliwie tłustą czcionką, spostrzegłem następny, autorstwa jakiejś histerycznej demi-vierge, dotkniętej ciężką hybristofilią, opowiadający z emfazą jak żył i zmarł słynny morderca Charles Manson. O nieprzychylnych mi znakach nie dowiedziałem się nic poza tym, że najlepiej unikać wszystkich, które nie są przychylne, a emfatyczną reklamę nędznego życia Mansona pominąłem, bo jakoś nie bardzo mogłem znaleźć powód dla którego miałbym poświęcić choćby minutę mego życia psychopacie i mordercy. Byłem już nawet gotów rzucić się na horoskop, przewidujący mój najbliższy weekend, gdyby nie fakt, że ten mogłem postawić sobie sam – wiedziałem, że będę pracował. Wtedy spostrzegłem kolejną arcyważną wiadomość: „Brat terrorysty z Paryża przed sądem za rabunek”. Niestety, i tu też pełne rozczarowanie, bo ani słowa o kuzynach tegoż terrorysty ani o jego ciotkach, nie mówiąc o innych krewnych. Postanowiłem więc zapoznać się z praktycznymi poradami o tym, czy należy, czy też nie należy obierać warzywa przed spożyciem. Opinie były, niestety, dość rozbieżne, choć konkluzja czytelna i wyraźna: jest to sprawa względna, obieraj, jeśli chcesz, ale możesz też nie obierać; ten ważny wybór egzystencjalny jest twój i w żadnym wypadku nie pozwól, by ktokolwiek inny podjął go za ciebie. Przyznaję, że bardziej zaintrygował mnie tytuł kolejnego artykułu: „Weinstein przeprasza Lawrence”, bo to i o me#too i sprawa aktualna, ale okazało się, że Weinstein tak za bardzo jednak wcale nie przeprosił, bo coś tam mętnie i jedynie przez adwokata, a Lawrence po raz kolejny powtórzyła pochlebną opinię Weinsteina o jej pośladkach i ich ewentualnym zastosowaniu. Artykuł pod gromkim tytułem „Zlatan głosuje  na Mariette” mogłem pominąć nawet bez sprawdzania zawartości – podpowiedział mi jednak na kogo na pewno nie głosować, bez względu na to, czego to głosowanie mogłoby dotyczyć. Od razu skreśliłem też baśniową wiadomość o zawieszeniu broni w Syrii, bo baśń i stara i oklepana, fałszywa i na pewno nie na pierwsze strony. Zamiast tego skierowałem się w stronę sensacyjnego doniesienia, że „Dubai chce zbudować miasto na Marsie”. Szczerze mówiąc przeraziłem się, że może z jakiegoś – nieznanego mi powodu – nagle zabrakło Beduinom piasku na ich przydomowej pustyni, ale chodziło tylko o to, że mają problem z nadmiarem zachodnich architektów i chętnie opłacą ich podróż na inną planetę. Na zakończenie tego porannego wojażu rzuciłem się jeszcze, nie bez dreszczu emocji, to prawda, na felieton z praktycznymi poradami, jak poprawić swoje życie seksualne przy pomocy języka i warg. I wtedy, na szczęście … przebudził się rozum.

Społeczeństwa, które hołubią przestępców i zbrodniarzy, otaczając ich zrozumieniem oraz troską, kwestionują swoje własne istnienie.

Godność jest inną formą kurtuazji – uwalnia innych ludzi od konieczności spotykania się z naszymi wątpliwymi Prawdami.

Jeden z moich dawnych i zacnych przyjaciół, za pośrednictwem jego przeuroczego, choć czasem niezbyt bystrego Kota, delikatnie zasugerował na jego stronach internetowych, że Prawda jest ważniejsza niż Godność.

Myślę, Drogi Kocie, że nie masz racji. Prawdy, o czym Ty zwłaszcza powinieneś dobrze wiedzieć, zmieniały się zawsze, kiedyś wolniej, bo z epoki na epokę, a ostatnio niemal z tygodnia na tydzień, podczas kiedy Twoja Godność zawsze była i wciąż jest czymś bezpiecznie niezmiennym w tym niepewnym świecie – pod warunkiem, że ją masz. Do godności możesz odwołać się, gdy zaczynasz błądzić i nie bardzo już wiesz, co jeszcze jest Prawdą. Ona pomoże Ci ją znaleźć. Do Prawdy nie możesz odwołać się. Prawda nie jest Tobą zainteresowana. Prawda – jeżeli jest – jest Absolutem. A wy, Koty, doskonale wiecie, że Prawdy nie są z naszego świata, czyż nie?

Ktoś powiedział, że nie umiemy kochać tego, czego nie rozumiemy. Pewnie jest w tym wiele prawdy. Ale ciekawsze jest inne pytanie: czy potrafimy kochać kogoś, kogo nie rozumiemy? Kogoś, kto jest nam obcy mentalnie? Kogoś, kto używa innych słów, kto myśli inaczej? Kogoś, kto nawet marzy inaczej niż my? Czy naprawdę potrafimy kogoś takiego kochać? Czy jest to możliwe?

Coraz niechętniej czytam współcześnie spłodzone biografie. Dawniej biografie rodziły się z podziwu, uwielbienia czy zachwytu i pewnie dzięki temu posiadały cudowną zdolność zarażania nas tym podziwem i zachwytem. Mam wrażenie, że współczesny biograf pisze o tych, których nienawidzi, którym zazdrości, a głównym jego celem jest ośmieszyć ich i skompromitować. Pisze albo z zazdrości albo z zemsty albo z zawiści. I chce być lepszy i ważniejszy niż ten o którym pisze i tłumaczy to bezkompromisowym dążeniem dotarcia do prawdy lub –  co jeszcze głupsze – dążeniem do obiektywizmu.

Ludzkie życie na niezliczoną ilość prawd i nigdy nie jest obiektywne.

Poezja i literatura mają dyskretną przewagę nad malarstwem czy rzeźbą. Rembranda czy Rodina może zakupić ostatni błazen, jeśli jest tylko dostatecznie zamożny. Potem ów błazen schowa to dzieło w najciemniejszym pokoju i będzie spokojnie czekał, bo w takich inwestycjach czas i patyna podwajają zyski. Tylko poezja i literatura nie są komercyjne. Czy ktoś kiedykolwiek słyszał o jakimś milionerze, który zakupił prywatną powieść albo prywatny wiersz? Tylko pisarze i poeci mają szansę, by nie być sługusami błaznów.

Można żyć w kłamstwie. W kłamstwie można nawet dobrze przeżyć całe życie. Można żyć iluzjami i złudzeniami, które też są formami kłamstwa. I wszyscy tak żyjemy. Natomiast nie można żyć żadną prawdą. Tam, gdzie pojawia się prawda, zaczyna się zniszczenie. Prawda nie należy do życia, prawda jest destrukcyjna. Czujemy to i zapewne dlatego tak chętnie uciekamy w kłamstwa, wyobrażenia i fantazje. Prawda nam szkodzi. Prawda jest nieludzka. W prawdzie przejawia się nasz instynkt śmierci.

Dewiza umieszczona na jakimś zegarze: Jest później, niż sądzicie.

Szwedzi odmawiają sobie prawa do nienawiści. Cała ich starannie skrywana nienawiść do Żydów wyraża się więc w bezrozumnej miłości do Palestyńczyków.

                                                                     ***

W żydowskiej pokorze, nawet w pokorze wobec ich własnej historii, kryje się bezbrzeżna arogancja. Ciekawe, że niekiedy niewidoczna nawet dla nich samych.

Najbardziej sakralny moment w naszym istnieniu: zrozumieć, że życie nie jest nam nic winne.

                                                                 ***

Czasem łatwiej jest nie zabić tych, których kochaliśmy niż oprzeć się pokusie, by ich nie ranić.

Ktoś powiedział, że nowobogatcy są nieszkodliwi jedynie tam, gdzie arystokracja ich lekceważy. To już przeszłość. Dzisiaj arystokracja naśladuje nowobogackich. Mundus vult decipi – ergo decipiatur  (Świat chce być oszukiwany – więc oszukujmy).

                                                                   *

Akt seksualny jest dla większości ludzi nie tyle indywidualnym przeżyciem, pięknym i niepowtarzalnym, co trywialnym przejawem aktywności gatunkowej.

                                                                   *

Kto chodzi do opery czy teatru? Chodzą tam ci, których na to stać, ci, którzy uważają, że tak wypada, ci, którzy słyszeli, że to nobilituje, ci, którzy mają pieniądze, ci, którzy nie mają nic lepszego do roboty – czyli dokładnie ci sami, którzy chodzili tam przed stu czy dwustu laty.

                                                                   *

Nie czytuję gazet. Nie oglądam telewizji. Nie słucham radia. Są to zajęcia poniżające. Dzisiaj, by istnieć, trzeba się poniżyć. Jeśli nie poniżasz się – nie istniejesz. Mam cichą nadzieję, że cena mego nieistnienia nie ulegnie zmianie.

                                                                   *

Ludzkość, której nadejście przygotowuje nowoczesny świat, będzie się dzielić na kryminalistów i głupców, powiedział Davila. Ludzkość już dzieli się na kryminalistów i głupców.

Myśl dla M. Czy to, co nazywasz poszukiwaniem swojej tożsamości nie jest przypadkiem  zwątpieniem w jej jakość?

Kiedyś starano się dochodzić Prawdy. Dzisiaj jest to już całkowicie zbyteczne –  mamy Statystykę. Więcej. Statystyka zastąpiła Prawdę. Prawdą jest więc obecnie tylko to, co da się udowodnić statystycznie. Prawda jest statystyczna.

Drogi M. W życiu chyba tak już jest, że spotykamy się jak „statki nocą”, by zapożyczyć tytuł pewnej powieści. Spotykamy się jak statki nocą, bo w danym momencie jest nam po drodze, bo płyniemy w tę samą stronę. Nam też w tamtym czasie było po drodze. I były to miłe chwile. Pamiętam wiele Twoich wizyt, po drodze do Polski i w drodze powrotnej, i wiele nocnych rozmów, niekiedy aż do rana. Zdecydowanie powinniśmy spotkać się któregoś razu.

Polska. No cóż, ja nie jestem tak liberalny jak Ty w kwestii „polskich obozów zagłady”. Jestem zdania, że Polacy powinni reagować w tej sprawie zdecydowanie i jednoznacznie. Inaczej zwykła ludzka indolencja zawsze będzie nas łączyć z mordercami, zwłaszcza, gdy tak słynni celebryci jak osobisty przyjaciel idiotki Kim Kardashian, czyli Barak Obama, używa dokładnie tego sformuowania (co uczynił, jak Ci wiadomo, w oficjalnym wystąpieniu w roku 2012). Jeżeli ulubieniec subretek i celebrytów, Barak Obama, jako prezydent Stanów Zjednoczonych, oficjalnie mówi o „polskich obozach zagłady”, to chyba przekroczyliśmy już próg tego, co można przemilczeć, czyż nie?

Takie jest moje zdanie, choć uważam, że istnieją sprawy znacznie ważniejsze niż ten mniej czy bardziej sprowokowany incydent. Mam na myśli tę specjalną „polską niemoc”, by wyłonić z 40-milionowego narodu taką polityczną reprezentację, która byłaby zdolna zająć się na poważnie nie tyle pomnażaniem swoich osobistych fortun, co dobrem tego kraju. PO było i pozostało wcieleniem pogardy wobec swoich i bezprzykładnym „dupolizatielstwem” wobec obcych (to oni „dzielnie” połykali i połykają wciąż zniewagi różnych Obamów). Inne partie nie liczą się. Małe, rozbite, prezentujące interesy kilkuset osób. PiS? Myślę, że malujesz ich stereotypowy obrazek, bardzo bezmyślnie lansowany przez ich politycznych antagonistów, ale i ta partia jest niewątpliwie mieszanką kilku przytomnych i całej bandy oszołomów. Przyznam Ci się jednak, że gdybym miał na kogoś głosować w dzisiejszej Polsce, to głosowałbym na nich. Dlaczego? Ich wizja nie jest, co prawda, moją wizją, ale oni przynajmniej mają jakąś wizję, a gdyby z ich praktyki politycznej dało się wyłuskać wszystkie idiotyzmy religijne i nacjonalne, byłaby to całkiem sensowna propozycja polityczna.

Niestety, znów o polityce, chociaż zawsze sobie obiecuję, że ani słowa o polityce. No, i tyle tego obiecywania. Tymczasem więc. Do zobaczenia. A.

Kochamy dramat. To największa z naszych przyjemności. Możemy oczyścić nasze życie z wielu przeżyć, pozbyt się wielu tęsknot, ale nigdy nie zrezygnujemy z dramatu i za żadną cenę. Dramat powoduje, że krew zaczyna szybciej krążyć w naszych żyłach, przydaje nędzy naszego istnienia nieco wzniosłości, stroi nas w heroiczne szaty, poprawia nasze mniemanie o nas samych. Dramat jest świętem. A my kochamy święto.

Ani zdarzenia ani rzeczy, choć realne, nie są trwałe i ta ich cecha, nietrwałość, podważa ich realność.

Nie narzekaj na starość – to przywilej, który nie wszyscy otrzymują od życia.

Sens każdej religii polega na tym, że może zaoferować nam zbawienie. Każda religia chce nas zbawiać, ale żeby kogoś zbawić, trzeba mu najpierw udowodnić winę. Człowiek bez poczucia winy nie potrzebuje być zbawiany. Żadna religia nie była tak blisko tego ideału jak chrześcijaństwo w średniowieczu. Wówczas wszyscy czuli się winni i wszyscy chcieli być zbawieni; średniowiecze doprowadziło religijność do absurdu, doczesność stała się jedynie pretekstem do wieczności. Wówczas Kościół przeraził się i zaczął tępić nadgorliwych – monopol na obietnicę zbawienia wymykał się im z rąk.