570 lat temu, z 29 na 30 maja 1453 roku, w Bibliotece Cesarskiej w Konstantynopolu, ostatniej wielkiej bibliotece starożytnego świata, zniszczeniu uległy setki tysięcy książek. Turcy zdobyli miasto.

Myślę, że ewolucja nie przypadkiem umieściła moje oczy z przodu głowy. Pozwala mi to przypuszczać, że chodzi o to, abym patrzył przed siebie, a nie za siebie. Gdyby ważne było oglądanie się za siebie, oczy powinny być osadzone w potylicy.

Aleksander Wielki, Marek Antoniusz, August byli zapalonymi graczami w kości. August w swoich listach do przyjaciół bardzo dokładnie relacjonuje, jakie sumy przegrał i na czyją korzyść. Cesarz Klaudiusz napisał pracę o grze w kości. Seneka ironicznie życzył mu, by karą, która miała spotkać Klaudiusza w piekle była gra w kości z użyciem kubka bez dna.

Emil Cioran: Byt jest niemową, a umysł gadułą. I to nazywamy poznaniem. Oryginalność filozofów sprowadza się do wymyślania terminów. De facto istnieją jakieś trzy lub cztery możliwe postawy wobec świata, i jest mniej więcej tyle samo możliwości traktowania śmierci, a niuanse, które je różnicują i mnożą, zależą tylko od doboru słów i pozbawione są jakiegokolwiek znaczenia metafizycznego. Tkwimy w świecie pleonazmów, w którym tyle samo warte są pytania co odpowiedzi.

Szwedów wydaje się przerażać myśl, iż mogliby być posądzeni o posiadanie własnego zdania. Uczynią wszystko, aby nikt ich o to nawet nie podejrzewał. Przeciwnie Polacy. Natrętnie wyrażają „swoje zdanie” nawet w tych kwestiach, w których osobiste przekonania są i niepożądane i chamskie. Nie wiem, co jest gorsze.

Brzmi to może jak tani paradoks, ale w życiu nie ma zwycięzców. W życiu nikt nie wygrywa. Życie nie jest konkurencją. Nie mamy życiu nic do zaoferowania.

Ciężko jest zacząć powieść i równie trudno ją kontynuować. Laurence Sterne powiedział kiedyś: Zaczynam od pierwszego zdania i ufam Wszechmogącemu, że ześle mi następne. I to jest chyba wszystko, co można sensownego powiedzieć o procesie twórczym. Dokładnie tak – każde zdanie jest pierwsze i każde jak zesłane przez Boga.

„Książki i domy”, Erica Jong: Kiedy Vladimir Nabokov miał w Ameryce wykłady z literatury, zawsze podkreślał znaczenie domu, w którym dzieje się akcja książki. Uważał, że jeśli zaczęło się od domu, zaludniło go postaciami i nadało wszystkiemu bieg, wychodziła z tego książka. Czy był to dom Grzegorza Samsy w Przemianie Kafki czy dom doktora Jekylla w powieści Roberta Louisa Stevensona Dziwna historia dra Jekylla i Mr. Hyde`a, Nabokov wiedział, że pewne typy zamieszkują pewne domy, i tylko w określonych wnętrzach mogą się zdarzyć te, a nie inne historie.

Sinus i cosinus. Przeżyłem 70 lat i ani razu nie znalazłem zastosowania dla tego diabelstwa, którym wykańczano mnie na lekcjach matematyki. Proponuję, by wykreślić to z programu nauczania raz na zawsze. To nie jest żadna wiedza. To rodzaj tortury.  

Każda definicja jest objawem rozpaczy. Rzeczywistość jest tak samo efemeryczna jak nasze zmysły i umysł. I tylko świat słów, równie poręcznych jak bezużytecznych, oferuje nam, co prawda złudne, ale jakże przyjemne poczucie pewności.  

8 maja mieliśmy kolejną rocznicą kapitulacji Niemiec i zakończenia II wojny światowej. Z tej okazji niemiecki kanclerz wyraził swoje zadowolenie, że „78 lat temu Niemcy i świat zostały wyzwolone spod tyranii narodowego socjalizmu”. Zapewnił także, że zawsze będą za to wdzięczni. Genialna hipokryzja. W roku 1939 zamieszkiwało Niemcy 69 mln narodowych socjalistów i wyzwolenie spod ich tyranii było z całą pewnością piekielnie trudnym przedsięwzięciem. Nierozstrzygnięte pozostaje tylko pytanie, kto właściwie Niemców wyzwolił od Niemców?

Znaleziono ją w 1863 roku na Samotrace – rzeźba Nike, artysta nieznany, ale przypuszcza się, że pochodził z Rodos. Została stworzona w pierwszych latach II wieku p. n. e. jako wotum dziękczynne za zwycięstwo odniesione przez flotę jego miasta. W oryginalnej kompozycji marmurowa bogini stała na dziobie okrętu wojennego, również wykonanego z marmuru, a pod nim znajdował się płytki basen, w którego wodach odbijała się jej postać. Nie wiemy, jaką bitwę upamiętniała ta rzeźba. Może słusznie więc, że stała się symbolem każdego zwycięstwa.

Można ubierać się w najdroższych sklepach i być nieeleganckim. Można używać uprzejmych wyrażeń i być prostackim, bowiem tym, co nadaje sens naszym gestom i słowom jest respekt dla innych, szacunek dla społecznej umowy i narzucona sobie samemu dyscyplina, żeby znosić ludzi różnych od siebie i temperować odruchy własnej natury. Prawdziwa elegancja jest zdolnością do wyeliminowania prostackiego egoizmu, zachłannej potrzeby dbania wyłącznie o własne interesy oraz ordynarnej potrzeby narzucania się światu ze swoimi nieuporządkowanymi i niekontrolowanymi odczuciami i odruchami – gdy pozdrawiam na ulicy znajomego, chcę mu okazać szacunek, gdy staram się nie rozmawiać głośno przez telefon w autobusie, robię to dlatego, że spokój ludzi wokół mnie jest dla mnie równie ważny jak mój własny.

Cała sztuka z życiem polega na tym, by nie umrzeć za życia. Pozornie wydaje się to łatwe, bo wystarczy przecież tylko żyć, ale z biegiem lat odkrywasz, że właśnie to jest najtrudniejsze – zdecydowana większość ludzi umiera na długo przed tym zanim zabierze ich śmierć.

E. Cioran: W tym świecie nic nie jest na swoim miejscu, poczynając od samego świata.

Nieskończona rozmaitość życia może nawet preferować śmierć. Jacques Rigaut, urodzony w Paryżu 30 grudnia 1898, francuski poeta surrealistyczny, bliski dadaistom, był urzeczony śmiercią. Niemal wszystkie jego utwory traktowały głównie o samobójstwie, uznawał je za swój „życiowy” cel. W 1929 roku, w wieku 30 lat, udało mu się wreszcie ten cel osiągnąć. Jak zapowiedział, zastrzelił się, podobno używając linijki, by wyznaczyć punkt w którym kula najpewniej trafi w serce.  

Być uczniem to ufać swoim nauczycielom i podręcznikom. I to jest to, do czego nigdy nie mogłem siebie przekonać. Nigdy nie ufałem nauczycielom. Obnażali swoją małość zbyt często i zbyt ostentacyjnie. I nigdy nie ufałem podręcznikom. Przeczuwałem ich kłamstwa.  

Myliłem się. Cesarstwo Wschodnie nie było kontynuacją Cesarstwa Rzymskiego.

W pełni podzielam zdanie francuskiego historyka Fustela de Coulanges, że wieś ma swoje dobre strony, ale nie należy ich nadużywać. Podobnie jak on po kilku godzinach spędzonych na wsi czuję, że mój umysł drętwieje i staje się tak leniwy, że bezczelnie odmawia współpracy i zasypia, zamiast oddawać się kontemplacji ekologicznego krajobrazu. Życie na wsi, życie w wiejskim raju to dla mnie przerażająca wieczność snu i nieustannego ziewania.

Pisarz Sherwood Anderson, autor zbioru opowiadań Miasteczko Winesburg, miłośnik twórczości Hemingwaya, który, podobnie jak jego idol, chętnie i dużo podróżował. Zmarł w trakcie jednej z wypraw na zapalenie otrzewnej, a przyczyną była wykałaczka z oliwki z jego martini. Połknął ją w chwili nieuwagi, a jej ostre końce poraniły mu wnętrzności. Podobnie odszedł Tennessee Williams, autor słynnego Tramwaju zwanego pożądaniem – podczasaplikowania sobie kropli do oczu połknął i udławił się nakrętkę, trzymaną w tym czasie w zębach. Aldous Huxley, autor Nowego wspaniałego świata był zwolennikiem stosowania środków psychoaktywnych i one wiernie towarzyszyły mu do końca. Umierając na raka krtani poprosił żonę o podanie mu dwóch dawek LSD jednocześnie, 200 mikrogramów. Nie mógł już mówić, podobno swoją prośbę napisał na kartce. Isadora Duncan, twórczyni tańca współczesnego, a głównie skandalistka i celebrytka przełomu XIX i XX wieku. Szokowała ówczesną konserwatywną publiczność miotając się po scenie boso, ubrana tylko w cienką tunikę à la grecque i z rozpuszczonymi włosami. Zginęła równie ekscentrycznie jak żyła: udusił ją jej własny szal, który wkręcił się w koło wyścigowego kabrioletu Amilcar. Ramon Novarro, pochodzący z Meksyku aktor, dzisiaj zapomniany, ale w czasach swojej świetności stanowił poważną konkurencję dla Rudolfa Valentino. Był zdeklarowanym homoseksualistą. Wiedząc o tym, Valentino podarował mu wielki, sztuczny penis, który – o ironio losu – w przyszłości stał się narzędziem zbrodni. Pod koniec lat sześćdziesiątych, a więc wówczas już niemal 70-letni gwiazdor, zaprosił do domu niejakich braci Ferguson. Chciał, aby uprawiali z nim seks. Mężczyźni mieli inne plany: pobili Navarro sztucznym penisem, podarunkiem od Valentino, a następnie zaczęli przetrząsać dom w poszukiwaniu pieniędzy. Zmaltretowany Ramon zakrztusił się własną krwią i to spowodowało jego zgon, napastnicy zbiegli, zabierając ze sobą jedynie 20 dolarów. Olivia Goldsmith, w powieści Zmowa pierwszych żon, złośliwie i perfidnie opisała postać kobiety, która nie może pogodzić się z upływem czasu. Zmarła 9 lat po wydaniu tej książki, a przyczyną śmierci były powikłania po operacji plastycznej.