SCHOLIA

Wielokrotnie słyszałem, że w odczuciu Chińczyków nasz europejski sposób jedzenia, czyli posługiwanie się nożem i widelcem, jest „niecywilizowany”. Twierdzą że jemy „mieczami”, niczym barbarzyńcy. Są nieświadomi tego, że w ich kulturze wyeliminowanie noża jako narzędzia stołowego związane było z tym, że ich warstwę wyższą, która zwykła kształtować modele obyczajowe, stanowiła nie warstwa wojowników, jak to miało miejsce w Europie, lecz całkowicie poskromiona i „udomowiona” warstwa wykształconych urzędników. Chiński sposób jedzenia jest więc – jak ktoś to trafnie zauważył – dziedzictwem eunuchów.