Emma Southon „Wszystkie trupy prowadzą do Rzymu”. Ponad czterysta stron śmieciowych faktów z historii starożytnego Rzymu okraszonych nieznośnym, naiwnym, a chwilami wręcz chamskim prezentyzmem. Oto jeden z wielu przykładów od których aż roi się w tej pracy: „Rzymianie tworzyli właśnie imperium i igrzyska gladiatorów okazały się znakomitym narzędziem stałego zwiększania prawa państwa do niewolenia i zabijania ludzi, tak aby lud to dobrowolnie popierał. Znaczna część ludzi żyjących i zabijanych na arenach to wzięci do niewoli w czasie rzymskich działań wojennych. Zabrano ich z domów w Afryce Północnej, dzisiejszej Belgii, Turcji, Austrii czy Chorwacji”. Rozkoszna i typowa dla prezentyzmu dezynwoltura. Celowo podkreśla się tu, że zabierano ich z domów (w następnym wydaniu książki będą to zapewne bloki mieszkalne i wille) w dzisiejszej Belgii, czyli miejscu, które wówczas nie istniało, w Turcji, której wtedy nie było i szczęśliwie jeszcze przez setki lat miało nie być, w Austrii, terenów będących już w I wieku p.n.e. prowincją rzymską czy Chorwacji, która jako państwo zaistniała dopiero w pierwszej połowie IX wieku.
Dla prezentyzmu jednak, który usiłuje być czymś w rodzaju religii czasu teraźniejszego, nie ma żadnych „wtedy”, przeszłość nie jest autonomiczna, zamknięta i skończona, wszystko rozpływa się w jakimś mglistym teraz, które – choć nieokreślone i płynne – ma stanowić miarę wszystkiego. Prezentyzm nie zadaje sobie trudu, by analizować fakty przez pryzmat ich historycznej złożoności; jest perspektywą z końskimi blinkerami na oczach, widzeniem tunelowym, patrzy przez słomkę. Apollo ze słuchawkami na uszach przed ekranem komputera, muskularny Mars czule ściskający super bazookę M3E1, to nie tylko niebezpieczna ekstrapolacja dzisiejszych kategorii, gdzie teraźniejszości niezasłużenie przeznacza się rolę punktu szczytowego w rozwoju naszej cywilizacji, ale również wulgaryzacja i dyskredytacja naszej przeszłości. Ocenianie historii z dzisiejszej perspektywy jest błędem poznawczym, to prawda, ale daleko gorsze jest to, że jest to również tragiczny w skutkach błąd moralny.
Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.