Co wiedzą dzieci

Głodujące dzieci w Gazie nie wiedzą, co to jest Hamas – powiedział niedawno aktualny szef polskiej dyplomacji, p. Sikorski. Niestety, p. Sikorski zdaje się szybciej pisze niż myśli, co w pewnych sytuacjach może być nawet zaletą, aczkolwiek niekoniecznie, gdy jest się ministrem spraw zagranicznych. Prawdą jest bowiem, że głodujące dzieci w Gazie doskonale wiedzą, co to jest Hamas. Zostały świetnie wyszkolone i kiedy tę nieludzką indoktrynację stosowano na nich, p. Sikorski jakoś nie stawał w ich obronie.

Niefortunna wypowiedź polskiego ministra spotkała się z wyważoną i mądrą ripostą Toma Rose, ambasadora USA w Polsce: „Jak Pan dobrze wie, historia nie zna precedensu, w którym grupa terrorystyczna prowadzi wojnę w celu jawnego unicestwienia suwerennego państwa, osadza się wśród ludności cywilnej, a następnie polega na tym państwie w kwestii zaopatrzenia w żywność, wodę i paliwo.”

Warto w tym miejscu zauważyć, Tom Rose, z właściwym mu taktem, raczył nie wspomnieć o tym, że kraje europejskie, w tym i Polska, zaopatrują hamasowskich terrorystów w środki na zakup najnowocześniejszej broni. Konsekwentnie, co roku, od wielu lat.

Pogarda

Zabity przez Izraelczyków Yahya Ibrahim Hassan Sinwar był liderem organizacji terrorystycznej Hamasu i mózgiem stojącym za atakiem 7 października z morderstwami, masakrami, gwałtami i porwaniami – oświadczyła szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. W pełni podzielają jej opinię również Szef Rady Europejskiej Charles Michel i szef polityki zagranicznej Unii Europejskiej Josep Borrell.

I jest to fenomenalne, bo mamy do czynienia z niewiarygodną hipokryzją i jeszcze większą pogardą dla Europejczyków. Czyżby szefowie Unii dopiero teraz, po śmierci szefa Hamasu dowiedzieli się, kim on naprawdę był? Czyżby wcześniej nie mieli o tym najmniejszego pojęcia? A może nawet nie podejrzewali, że był to pospolity psychopata i morderca? Czy to nie dziwne? Tym bardziej, że współpraca UE z agencjami i władzami na terytoriach palestyńskich jest wciąż aktualna i kontynuowana, a pomoc rozwojowa na ten rok budżetowy została już nawet wypłacona. Czy ktoś chce, abyśmy uwierzyli, że pieniądze europejskich podatników idą na coś innego niż broń i rakiety dla Hamasu? Czy mamy uwierzyć, że Ursula von der Leyen, Charles Michel i Josep Borrell są tak bezprzykładnymi głupcami czy też nas za takich głupców uważają? Podejrzewam, że ostatnia część tego pytania jest najbliższa prawdy, niestety.

Renald de Chatillon

Renald de Chatillon. Prawdopodobnie pochodził z burgundzkiego rodu Donzych, panów m.in. Semur-en-Brionnais, Gien-sur-Loire oraz Châtillon-sur-Loing. Pojawił się w Palestynie wraz z drugą wyprawą krzyżową, mając zapewne około 20 lat. Bez większych perspektyw na karierę w ojczyźnie, postanowił pozostać na Bliskim Wschodzie. W 1151 roku zaciągnął się na służbę u Baldwina III, króla jerozolimskiego. Wraz ze świtą monarchy udał się do Antiochii, gdzie poznał właśnie owdowiałą księżną Konstancję, matkę czworga dzieci, wdowę po Rajmondzie z Poitiers, który poległ w 1149 roku w beznadziejnej rzezi pod Inab. Renald spodobał się jej. W roku 1153 poślubił Konstancję, co nie zachwyciło ani baronów ani cesarza bizantyjskiego Manuela I Komnena. Ostatecznie jego awanturnicze rządy w Antiochii zakończyły się w listopadzie 1160 roku, kiedy to w czasie jednej z łupieskich wypraw został wzięty do niewoli przez Nur ad-Dina, władcę Aleppo. Konstancja zmarła trzy lata później, a jej syn, Boemund III, który przyjął władzę w Antiochii, zdecydowanie nie był zainteresowany wykupieniem Renalda z niewoli. Król Baldwin i cesarz Manuel również nie wykazali w tej sprawie jakiejkolwiek aktywności. Niestety, nie bardzo wiadomo na wskutek czego odzyskał wolność, ale stało się to dopiero w 1175 roku, czyli po pełnych 15 latach niewoli.  

Historycy mają o Renaldzie de Chatillon bardzo rozbieżne opinie. Jedni widzą w nim pospolitego rabusia i awanturnika, inni walecznego krzyżowca, który doskonale zdawał sobie sprawę z tego, że zjednoczenie islamu pod sztandarem Saladyna oznacza koniec Królestwa Jerozolimskiego i starał się – na swój sposób – proces ten opóźnić. Istnieje również teza, że Renald de Chatillon mógł być zdrajcą, że przeszedł na stronę muzułmanów. Pytanie o to, jak się to stało, że nagle, po piętnastu latach w muzułmańskiej niewoli, w 1175 roku Renald odzyskuje wolność, budzi spore kontrowersje. I chyba nic dziwnego. 15 lat w niewoli to dużo. 15 lat w muzułmańskiej niewoli to wieczność. Nie upominano się o niego, nie zapłacono żadnego okupu, a jednak Saladyn wypuścił z rąk jednego ze swoich największych wrogów. Jak to mogło być możliwe? Czy w ogóle było to możliwe? Przypuszczenie, że doszło wówczas do porozumienia Renalda z Saladynem, i to być może była rzeczywista cena jego wolności, wcale nie wydaje się być przesadzone lub bezzasadne. Czy mamy wierzyć, że nie złamało go 15 lat muzułmańskiej niewoli? Lub że wyszedł z niej dzięki wielkoduszności Saladyna? Mamy wierzyć, że zdarzają się i takie cuda, a zwłaszcza, że to on, Renald de Chatillon, bandyta, rabuś i wichrzyciel miał stać się przedmiotem tego cudu? Trudno mi w to uwierzyć. Tym bardziej, że wszystkie jego późniejsze działania, samowolne i podejmowane wbrew rozkazom króla jerozolimskiego, jego machinacje na dworze jerozolimskim, podpowiadają całkiem inny scenariusz. Kroplą, która przelała kielich była akcja wynajętych przez niego korsarzy, którzy nie tylko spalili statki w kilku arabskich portach, ale i zatopili okręt przewożący pielgrzymów do Dżiddy. Wywołało to gwałtowną reakcję całego muzułmańskiego świata, nastawiło wrogo do Franków wszystkich władców islamskich, nawet dotychczasowych ich sojuszników, co jeszcze bardziej pogorszyło sytuację Królestwa Jerozolimskiego.

Można śmiało przypuszcza, że taka była jego umowa z Saladynem i ich wspólny plan, taka była cena jego wolności. Przedziwne jest również to, co wydarzyło się po bitwie pod Hattinem. Dlaczego Renald, niby zaciekły wróg muzułmanów, świadomy, że nie może liczyć na ich łaskę i ma szansę umrzeć godnie, nie walczył do końca, lecz poddał się? A może po prostu wiedział, że Saladyn go oszczędzi, że taka była ich umowa?

Renald de Chatillon przeliczył się. Saladyn ściął go osobiście. I jest to logiczne. Francuski rycerz stał się już zbędny, wykonał swoją pracę, wiedział jednak zbyt dużo i trzeba go było uciszyć. Czy właśnie w ten prymitywny, acz skuteczny sposób Saladyn pokonał krzyżowców? Gdyby potakująco odpowiedzieć na to pytanie, to Renald okazał się tym, kim był – pospolitym zdrajcą i awanturnikiem, a Saladyn genialnym politykiem. Taki scenariusz wydaje mi się być wielce prawdopodobnym. 

Z powrotem w Koloseum

Dzieci palestyńskie uczy się zabijania Żydów. Izraelskie dzieci śpiewają o zniszczeniu strefy Gazy. Palestyńczycy nienawidzą Żydów. Żydzi nienawidzą Palestyńczyków. Są kraje, które popierają Palestynę i są inne, które popierają Izrael. Żadne z nich nie czynią tego z powodów moralnych czy etycznych. Poparcie lub potępienie ze strony państw czy organizacji jest zawsze związane z kwestią interesów. Pewne państwa i pewne organizacje mają interes w tym, by popierać Palestynę lub popierać Izrael. W wypadku, gdy nie chodzi o interes, z całą pewnością chodzi o ideologię. Państwa nie uprawiają działalności charytatywnej. Organizacje, nawet te, które określają się mianem charytatywnych, są zwykle podporządkowane określonej ideologii, a więc i one nie są bezstronne. Nie ma bezstronnych państw i nie ma bezstronnych organizacji, ale to one zabierają głos i to one mówią nam o złych Palestyńczykach albo o złych Żydach, prowokując nas do zajmowania stanowiska. I czynimy to. Wypowiadamy się, stajemy się gorliwymi stronnikami Palestyńczyków lub stronnikami Żydów, oskarżamy jednych albo drugich, ślepo przyjmujemy zmanipulowane fakty i argumenty, i kolportujemy je dalej, niekiedy tak zacietrzewieni, że dalibyśmy się za nie zabić. Państwa i organizacje inicjują tę obrzydliwą zabawę, ale to my bawimy się w nią, my bierzemy w niej udział i to my ją legitymizujemy. Żaden spektakl bez widzów nie trwa długo. To nasze zaangażowanie w sprawy, których nie rozumiemy i nie znamy powodują, że to pełne nienawiści i śmierci przedstawienie wciąż może trwać.

Nie wiem, kto w tym wszystkim ma rację. Nie wiem, czy w ogóle istnieje coś takiego jak racja. Nie znam faktów, a nawet gdybym je znał, wcale nie jestem przekonany, czy zdołałbym zinterpretować je we właściwy sposób. Wiemy już od dawna, że faktów w żadnym razie nie wolno utożsamiać z prawdą, i wiemy również, że i sama prawda może posiadać wiele twarzy, czasem tyle twarzy, ilu ludzi dotyczy. Nie jestem akolitą ani Palestyńczyków ani Żydów. Nie mogę i nie powinienem rozstrzygać, kto ma rację lub kto jej nie ma, a jednak istnieje coś, co mogę  – mogę potępić mordowanie bezbronnych ludzi, mordowanie dzieci i kobiet, mogę potępić każdą formę bezprzykładnego okrucieństwa, każdą formę fanatyzmu, każdego, kto na to przyzwala oraz każdego, kto to stosuje, bo tego nic nie może usprawiedliwić, ani żadna racja stanu ani żadna, choćby najgłębsza, ludzka rozpacz. Rozpacz, która ucieka się do zbrodni, do mordowania dzieci, przestaje być ludzka.

W lutym 1905 roku, Kalajew, terrorysta z Organizacji Bojowej PPS, rzucił na placu Senackim w Moskwie bombę na karetę wielkiego księcia Sergiusza. Podczas pierwszej, wcześniejszej próby zrezygnował z tego zamiaru, bo gotując się do rzutu, dojrzał w karecie żonę i dzieci księcia. Poczekał na drugi przejazd, gdy książę był sam, i dopiero wówczas dokonał zamachu. 1 września 2004 roku, w Osetii, w miejscowości Biesłan, terroryści świadomie wybrali za cel ataku szkołę i dzień rozpoczęcia roku szkolnego. Zginęły setki dzieci, setki innych zostały okaleczone. Sto lat temu sumienie nie pozwalało terrorystom zabijać dzieci. Terrorysta starał się unikać przemocy wobec ludzi niewinnych i bezbronnych – w przekonaniu terrorysty z początku XX wieku zabicie niewinnego człowieka unicestwiało i podważało sam akt terroru. „Sumienie” dzisiejszych terrorystów ma zdecydowanie inną proweniencję, czego my, niestety, wciąż nie chcemy sobie uświadomić i uparcie traktujemy ich jak ludzi, podczas gdy oni – beztrosko przeskoczywszy od barbarzyństwa do dekadencji – ludźmi nie stali się nigdy.

Przed krucjatą

Michael Haag, „Tragedia templariuszy”. Pod koniec drugiej połowy X i od początku XI wieku Palestyna znajdowała się pod panowaniem tureckich Seldżuków. Pielgrzymi po drodze do Ziemi Świętej padali ofiarą grabieży, napadów i publicznych prześladowań. Często przez długie tygodnie wzbraniano im dostępu do Grobu Pańskiego, głodowali, wielu umierało z powodu wycieńczenia i chorób. Ci z nich, którym udało się pokonać wszystkie przeciwności i mieli tyle szczęścia, by powrócić cało do domu, rozpowszechniali wieści o straszliwej sytuacji na Wschodzie. Wyznawca islamu, syryjski kronikarz Al-Azimi, szczegółowo opisał ostatnią pielgrzymkę przed epoką krucjat. Według jego relacji chrześcijańscy pielgrzymi, zarówno Bizantyjczycy, jak i al-Franj, czyli mieszkańcy Europy Zachodniej, zostali – jak to dyplomatycznie wyraził – „powstrzymani” w ich podróży do Jerozolimy, a ci, którzy przeżyli – co w oczywisty sposób wskazuje na masakrę – rozpuścili wieści o tym w rodzinnych krajach. Al-Azimi jako jedyny muzułmański kronikarz dostrzegał związek przyczynowo-skutkowy i zauważył, że to z powodu rzezi chrześcijanie przystąpili do przygotowań do kampanii, która stała się pierwszą krucjatą, zauważa Haag.

Ostatnie zachowane relacje dotyczące Palestyny sprzed epoki wypraw krzyżowych pochodzą od Ibn al-Arabiego, uczonego muzułmańskiego, który w latach 1093-1096 przebywał w Jerozolimie. Uczony nie ukrywał, że nawet po czterystu pięćdziesięciu latach od podboju muzułmańskiego Jerozolima nadal była miastem głównie chrześcijańskim i w równym stopniu dotyczyło to całej Palestyny. Pisał: Kraj jest ich, ponieważ to oni uprawiają ziemię, utrzymują klasztory i dbają o kościoły.

Fulcher z Chartres

Fulcher z Chartres, uczestnik i kronikarz pierwszej wyprawy krzyżowej, kanonik Bazyliki Grobu Świętego, zmarły prawdopodobnie w czasie zarazy w 1127 roku. W swojej kronice w trzech księgach, którą pisał w wiele lat po zdobyciu Jerozolimy, poczynił sporo interesujących obserwacji nie tylko o przebiegu samej krucjaty. Nie brakuje w niej również innych celnych uwag. Odnotowuje między innymi, że przybysze z Europy szybko i chętnie uczyli się miejscowych języków, greckiego, armeńskiego, syryjskiego i arabskiego, co odróżniało ich od Turków i Arabów, którzy pogardzali językami podbijanych i uciskanych przez siebie ludów. Nie unika także ogólnych, bardzo ludzkich refleksji: My bowiem, którzy byliśmy ludźmi Zachodu, staliśmy się ludźmi Wschodu. Ten, kto był Rzymianinem lub Frankiem, w tej krainie stał się Galilejczykiem lub Palestyńczykiem. Ten, kto był z Reims lub Chartres, teraz stał się mieszkańcem Tyru lub Antiochii. Zapomnieliśmy już o miejscach, w których się urodziliśmy. Niektórzy posiadają tu domy i służbę, które otrzymali drogą dziedziczenia. Jedni wzięli żony nie ze swego ludu, lecz Syryjki lub Armenki, a nawet Saracenki, które otrzymały łaskę chrztu. Drudzy mają przy sobie teściów, synowe, przyrodnich synów lub przyrodnich ojców. Żyją tu także wnuki i prawnuki. Jeden uprawia winne grono, inny – rolę. Obaj mówią odrębnymi językami i dialektami. Różne języki, teraz powszechne, znane są rozmaitym rasom, a wiara jednoczy tych, których przodkowie byli dla siebie obcy.

Wyprawy krzyżowe i krzyżowcy, przedstawiani zwykle jako bezwzględna i barbarzyńska forpoczta europejskiego imperializmu, ukazują się w bezpośredniej relacji Fulchera w swojej rzeczywistej postaci – zaczynamy rozumieć, że w gruncie rzeczy nie było to żadne zderzenie cywilizacji, a krzyżowcami wcale nie kierowały dalekosiężne zamysły zapanowania nad światem, w przeciwieństwie do mocarstwowych muzułmańskich podbojów. Ich jedynym celem było wyzwolenie wschodnich chrześcijan spod obcego jarzma i odzyskanie świętych miejsc. To Turcy, usiłując zjednoczyć świat muzułmański pod swoim panowaniem, zmienili ów konflikt w zderzenie cywilizacji, wojnę islamu z chrześcijaństwem, stygmatyzując tę relację na długie wieki, aż po dzień dzisiejszy.

Border collie

To trudne, ale staram się dotykać świata bez pośrednictwa mediów. Nie potrzebuję wiedzieć, co dzieje się na Madagaskarze czy na archipelagu Kiribati, kto kogo zabił w Palestynie czy w Syrii, nie muszę znać plotek z angielskiego dworu, nie interesuje mnie wynik meczu między drużynami piłkarskimi Niemiec i Hiszpanii, szaleństwa homoseksualistów i lesbijek w Polsce, do niczego nie jest mi potrzebna wiadomość, gdzie była na wakacjach Barbara Kurdej-Szatan, nie jestem ciekaw, jak w kostiumie kąpielowym prezentuje się Brigitte Macron i nie potrzebuję też sprawdzać prognozę pogody. Wystarczy przecież otworzyć okno, poczuć ciepły czy zimny powiew wiatru, zobaczyć słońce czy chmury. Wszystkie informacje serwowane nam przez media są potrzebne tylko po to, abyśmy ani przez moment nie zapomnieli, że jesteśmy stadem, rojem, tłumem, że jesteśmy jednym, wielkim i bezmyślnym organizmem. Media to border collie, zaganiający pies pasterski, który ma kierować naszymi emocjami, pilnować, abyśmy nie oddalali się od stada. Stado i tłum to jedno i to samo. Tłum nie jest sumą jednostek. Tłum, tak samo jak stado, nie jest ani racjonalny ani myślący i tak samo jak stado zna tylko emocje, a tymi można sterować jednym warknięciem.