My, Europejczycy i Amerykanie, marzymy o Wschodzie, oni – ludzie z krainy wschodzącego słońca – śnią o Zachodzie.
Włoski myśliciel G. Ferrero twierdzi, że my szukamy na Wschodzie resztek cywilizacji jakościowej, czyli duchowego pierwiastka w bytowaniu i rozwoju ludzkości … My – ludzie, znużeni szalonym wyścigiem kultury materialnej, my – niemal już automaty na kółkach, kołach i skrzydłach, my – ślepcy, otoczeni mrokiem nędzy duchowej.
A czegóż szukają Azjaci na Zachodzie? Dążą do cywilizacji kwantytatywnej, ilościowej, ponieważ znużyła ich i w otchłań rozpaczy rzuciła nędza bytu, nędza, o której wyobrażenia nawet mieć nie mogą najnędzniejsi z nędzarzy Europy i Ameryki; szukają oni nowych motorów, by poruszyły z posad życie od wieków zamarłe w bezwładzie i gnuśności, tego dziedzictwa sławnej kwalifikatywnej cywilizacji Wschodu.
Doprawdy, warto poddać rewizji te wszystkie objawy orientomanii. Poza snobizmem tai się w niej jakieś tragikomiczne nieporozumienie.
Cytat pochodzi z książki F. Ossendowskiego „Gasnące ognie: podróż po Palestynie, Syrji, Mezopotamji”, wydanej w 1931 roku.
SCHOLIA 