Polskie autodafe

Dwa tygodnie temu, w notce „Autodafe”, pisałem o paleniu książek, o paleniu książek przez Niemców. Zakończyłem tę notatkę cytatem z Heinego, że tam, gdzie pali się książki, w końcu pali się też ludzi. Wczoraj w polskich mediach wiadomość o tym, że przed jednym z gdańskich kościołów, na stosie przygotowanym przez księży, spalono książki. Inicjatorzy tej akcji są przekonani, że niektóre książki są sprzeczne z przykazaniami boskimi i z zapisami Katechizmu Kościoła katolickiego, a więc można i należy je spalić. W opiniach i komentarzach jakiś półgłówek napisał nawet, że nie rozumie, skąd i po co tyle szumu wokół tej sprawy, skoro spalono przede wszystkim „Harry Potera”, a to jest (pewnie gdzieś usłyszał, choć nie całkiem dokładnie) dość kiepska literatura. Kiepską literaturę można więc palić. Dokładnie ten sam sposób rozumowania, który uprawiali Niemcy w czasie drugiej wojny światowej. Wszystko, co nie jest aryjskie, co nie jest czyste rasowo, można palić. Można palić Żydów, Cyganów, Polaków czy Rosjan, całą tę „kiepską literaturę”. Można palić wszystko, co jest sprzeczne z „boskimi”, czyli naszymi, wydumanymi przykazaniami.

Najbardziej żałosne są jednak wypowiedzi polskich dostojników kościelnych. Stosują, jak zawsze, prastarą technikę słusznie nazywaną reakcją króla Dawida, czyli rozgrzeszanie się, odwracanie uwagi i pogardliwą generalizację. Proponują, by zamiast o tym drobnym, marginalnym i nic nieznaczącym incydencie, porozmawiać raczej o nieporównywalnie ważniejszych sprawach, czyli … aborcji.

No cóż, ci chłopcy zawsze byli mistrzami od wznoszenia stosów, i nie powinno nas to dziwić. Smutne jest natomiast to, że i my znaleźliśmy się w lidze podpalaczy.

Chamstwo i terroryzm

Chamstwo i terroryzm mają jedną wspólną cechę – są pozasystemowe, odrzucają reguły, którymi kieruje się określony system. Dlatego tak szalenie trudno jest bronić się przed nimi; trzeba bowiem odpowiedzieć na coś, czego system absolutnie nie przewiduje. Nie ma żadnej sensownej reakcji na chamstwo i nie ma również sensownej reakcji na akty terroryzmu, a jednak i jedno i drugie nigdy nie powinno pozostać bez odpowiedzi.

Natura

H. Miller w liście do L. Durrella: Kiedy jednak widzę prowincję, wieśniaków, degeneratów, umysłową pustynię, kiedy widzę krowy, owce, drzewa, które są mi całkowicie obojętne, wpadam w panikę. Mogę żyć w otoczeniu skał i piasku, ale nie obok okiełznanej Natury. Sam zaczynam czuć się jak krowa. Nie potrzebuję przestrzeni ani świeżego oddechu.