Thamugadi

Było takie miasto w którym ktoś przed 2 tysiącami lat napisał słowa: Venari, lavari, ludere, ridere. Hoc est vivere (Polować, odwiedzać łaźnie, bawić się, śmiać się. Oto jest życie). To rzymskie Thamugadi, obecnie Timgad, starożytne miasto na terenie dzisiejszej Algerii. Założył je, w miejscu wcześniejszej osady kartagińskiej, cesarz Trajan. W czasach swojej świetności było kulturalnym centrum prowincji, z imponującym amfiteatrem oraz biblioteką, której księgozbiór liczył ponad 25 tysięcy tomów. Odnaleziony zapis informuje, że koszt budowy gmachu wynosił 400 tysięcy sestercji, a fundatorem był Marcus Ilulius Quintanus. Po upadku Rzymu miasto przeszło pod władzę Bizancjum, a niedługo potem znaczna jego część została zniszczona przez trzęsienie ziemi. Był to początek jego agonii. Zmienił się klimat, stając się suchszy, źródła, z których miasto czerpało wodę, zaczęły wysychać, zmalał też eksport pszenicy, który stanowił podstawę gospodarki tego regionu. Utrzymywanie trzydziestokilometrowego systemu inżynieryjnego, który za pomocą akweduktów zaopatrywał w wodę miejskie baseny i fontanny, utraciło sens. Miasto porzucono, wkrótce zapomniano o nim, a ponieważ w pobliżu zabrakło wody, nikt nie osiedlał się w jego ruinach. Pył, piasek Sahary i postępujące zdziczenie świata przykryły miasto płaszczem zapomnienia aż do naszych czasów. Venari, lavari, ludere, ridere. Hoc est vivere – Polować, odwiedzać łaźnie, bawić się, śmiać się. Oto jest życie.